vat Vat.Slav.2
source

1:	pověsti	Title in Pypin's (1857:306) edition: Pověstь o sozdanii i plěnenii Troĭskomъ i o konečnomъ razorenii, eže bystь pri Davidě, carě Ijuděĭskomъ
	o izvěstovannyix veštei	Case discord in phrase: o expects loc, the adjective is ambiguous (pl.gen/loc), but veštei is clearly pl.gen
	eže o kralexъ	< *ęže ?
	pričę i o roždenix i prěbyvanix	< *pričǫtъ ?
2:	běše vъ prъvoe vremę edinъ kral iže sę zověše imenemъ
	prišedъ kralъ	The name of the first in the line of Trojan kings is slavicized (ptcp. 'having come'), and the hunter-founder myth is commonly found in national chronicles (e.g. in Hungary). Ruseva (2011:103) reconstructs it as Phrixus (BG Friks), using the form Prïidešъ (from sent. 16) as lemma. Names Apridež (cf. sent. 96) and *Pridič (326) are also analyzed by her as stemming from Phrixus. Veselovskij (1888:30) adds Phrygus (> *Frižь) as a possible source.
3:	i běše zělo bogatъ
4:	i poide vъ někoi dnъ lovъ loviti
5:	poneže drago mu běše loviti
6:	i doide na morskyǫ otoky
7:	i obrěte edinъ ot otokъ lěpъ i krasenъ velmi ou koego otoka ot
	edinǫ strany tečaše velikoe more	Case discord in phrase: sg.acc adjective not expected after ot
8:	a ot drougyǫ strany tečaše rěka koa sę imenovaše
	kašantouša rěka	Pypin: Skomandra
9:	a ot tretię strany tečaše togo otoka more
	koe sę zověše pelešino more	Cf. Veselovskij 1888:34
10:	a ot četvrъtyǫ strany togo otoka stoaše lǫgъ eže sę zověše
	doudoma lǫgъ	Pypin: do doma
11:	a ot pętyę strany togo otoka stoaše žindolъ na koemъ rastěxǫ cvěti mnogo različnii
12:	i vidě to prišedъ kralъ jako dobro estъ
13:	i načę zizdati grad
14:	i sъzizda gradъ do starosti svoeę
15:	i nareče imę gradou tomou svoimъ imenemъ da mu e imę prižia gradъ
16:	po tomъ priidešъ kral ostarě
17:	i rodi sna svoego imenemъ oiluša kralě
18:	i porǫči emou zizdati gradъ
19:	a samъ
	poči ot sъmrъti svoeę	A nǫ-stem extension elided in aorist after a vowel?
20:	i koi kralъ
	oiluša sъtvori sylnoe dělo	Case syncretism: gen/acc form of some names (especially those ending in -š) appears in subject positions
21:	vęšte prizizda oca svoego po sъmrъti ego
22:	i što paky sъzizda oiluša kralъ to imenova svoimъ imenemъ da mou bǫdetъ imę ilionъ gradъ
23:	i po tomъ Oilušъ kralъ rodi sna svoego lameodona kralě velikago
24:	i porǫči emou zizdati grady
25:	a samъ poči ot sъmrъti svoeę
26:	i lamedonъ kralъ velikyi i toi imenova na svoe imę grady svoǫ lamedonia gradъ
27:	i po semъ lamedonъ kralъ velikyi ostarě
28:	i rodi sna svoego imenemъ šarikouša kralъ
29:	i zapověda emou zizdati grady
30:	a samъ poči ot sъmrъti svoeę
31:	po tomъ šarikouša kralъ sъtvori silno dělo
32:	vęšte prizizda po sъmrъti oca svoego
33:	i što bě zizdalъ svoimъ imenemъ da mou e imę šarikoušia grad
34:	i po tomъ šarikoušia kralъ rodi sna dardanuša kralě
35:	i rče emou ziždati gradъ
36:	a samъ poči ot sъmrъti svoeę
37:	i dardanouša kralъ sъtvori veliko dělo
38:	vęšte prizizda po
	sъmrъti	For CS rare use of double possessor chain with an -in- adjective.
	baštině si	Also the word bašta 'father' is quite an innovation.
39:	i narče na svoe imę dardania grad
40:	i po tomъ dardanuša kralъ rodi sna troiloušǫ kralě
41:	i rče emu sъzizdati grad
42:	a samъ poči ot sъmrtъi svoeę
43:	i po tomъ troilouša kralъ sъtvori veliko dělo
44:	vęšte prizizda ot oca svoego
45:	i nareče troja gradъ
46:	troiloušъ že kralъ rodi prějamouša kralě
47:	i prějamušъ kralъ iměše ženǫ imenemъ jakoupa gžda
48:	i vъ edinǫ noštъ vidě sъnъ jakoupa gžda	In the Tale, King Amor sees the dream instead, e.g. in Adžar ed.: i vь edinu noštь vidě crь vь sně gde rodi crca ego glavnu ogněnu i zapali grad trojatь
49:	i oužase sę
50:	i vъsta ot sъna svoego
51:	i projavi sъnъ mǫžou svoemu prějamoušou kralju
52:	i rče emu
53:	rodixъ glavnę
54:	i vъzyde na nbo
55:	i paky
	vъzvrativ sę pade vъ more	Gender discord in context: glavnja is f.sg jā-stem, so the (originally m.sg) -v ending was possibly generalized - if still productive at all - at the time of the text
56:	i izletěšǫ iz morě iskry
57:	i padošǫ na
	troi	Lative/locative syncretism: acc expected as Troy denotes the destination.
58:	i pogorě troja grad
59:	i slyšavъ to	In sentences with participial subordinate clauses sharing the subject with the main clause, the subject is usually expressed in the first (usually the subordinate) part, as indicated in the annotation - and also interpunction in the text. Translations follow the more natural syntax of English.
	prějamouša kralъ	Again, m.sg.gen/acc ending on a name in a subject position.
	i myslěše što xoštetъ se byti	Following a participal subordinate sentence, the conjunction i is redundant in CS, but still quite common in this text (as well as in the Tale)
60:	i prizva vъsę prroky i vlъxvy mǫdrъcę i bolěry i nižnęę ljud maly i veliky troady grada da rekǫtъ emou o sъně
61:	i rekošǫ emou proroci ego sie
62:	gdne kralju rodit sę ot ženy tvoeę snъ za koego xoštet izgorěti troa gradъ
63:	i razoritъ sę
64:	i ne ostanetъ kamenъ na kameni
65:	slyšavъ to prějamouša kralъ i ide vъ polatǫ
66:	i rče ženě svoei
67:	o jakoupo gžde egda rodiši sna ne xrani ego
68:	nǫ poveli da oubiǫtъ ego
69:	i rče emou jakoupa gžda
70:	gdne kralju velmi rada esmъ semou byti
71:	i po tomъ egda rodi jakoupa gžda sna svoego
	i vidě ego lěpa i krasna velmi	As above in a sentence with slyšav, the redundant i appears also after the subordinate sentence marked by egda.
72:	i sъmili sę mtri
	svoei	The reflexive possessor does formally not fit to Jakoupa as subject.
73:	i ne može ego
	pogubitъ	This could be the OCS supine ending, which is not expected after može - more likely a shortened infinitive, middle stage between the full -ti and stem with zero ending from later texts.
74:	nǫ povi ego vъ
	bračini	If the word is an ā-stem, the -i is actually irregular; likely a reflex of old -y. If it is a soft (jā-) stem, it may reflect the syncretism of lative/locative functions.
75:	i s nimъ mnogo dobytka srebra i zlata	Unclear, what kind of cattle could be wrapped together with the baby...
76:	i das ego edinomou junoši
77:	i reče emou nesti i povrěšti ego daleče ot
	troǫ grada	~ *Troę
78:	i stvori otrokъ tako
79:	i obrěte ego ovčarъ starъ emouže bě žena rodila sna
80:	i nese ego pastyrъ ženě svoei
81:	i rče ei
82:	vъsxrani mi otroka sego
83:	i bys tako
84:	i rastěše tako skoro velmi
85:	i egda sъtvori *z* lět togda iděxǫ
	otročęti obě na pole sъ ocemъ svoimъ	Formally, the ending -i is only found in the sg paradigm of ent-stems, but here it is likely taken from that of jo-stem duals.
86:	i igraaxǫ okolo dobytka
87:	i obrětenago otroka narče parižъ pastyrevičištъ
88:	parižъ svaždaaše dva
	voly	A dual (*volě) would be expected after dva.
89:	i boděxǫ sę
90:	i koi prěmagaaše tomou viaše věnecъ ot cvětia
91:	a koi ne prěmagaaše tomou viaše ot slamy
92:	i polagaaše imъ na rogou
93:	i egda běše junoša pariž xoždaaše sъ dobrymi vitezy
94:	i igraaše
95:	i prěmagaaše ix vъ sěkoi igrě
96:	i tou probode edinogo vitza za
	štitъ prěd kralemъ	Jagić: I tu prebori ednoga viteza, imenem' Štita pred' Priěmušem' kralem'
	apridežemъ	Cf. Ruseva 2011:75
97:	i v to vrěmę ženěše	Pypin: Velešъ carъ (sic)
	sę felešъ kralъ gždǫ im	As the bride (Thetis) is mentioned, the reflexive pronoun does not fit into the syntax
	tišomъ	Reconstructed as Tetišomъ by Ruseva (2011:57) - the rest shows actually a m.sg.inst ending (as in SC).
98:	i prizva kъ sebě felešъ kralъ gde čjuaše
	dobryǫ vitezy i junaky i pariža pastyrevičišta i dobryǫ	~ *dobryę
	gždǫ po	~ *gospoždę
	xorě toi	Likely an early Greek loanword in BG - here still denoting the original meaning 'land' (as in the Tale).
99:	i uvěděvše to tri vily
	proročicǫ	~ *proročicę
	koǫ běxǫ nai lěpěšǫę vъ morskyixъ otocěxъ i doidošǫ na ono veselie	~ *koę
100:	razvě edinǫ gždǫ ne zva	A genitive is expected after razvě, but the sentence itself seems detached and somewhat logically lacking
101:	zane běše svadliva
102:	imenemъ
	dievošъkoridia	< Discordia ?
103:	gde iděše vse svadǫ stroaše
104:	zato ne xotěxǫ
	ę zvati da mou ne bǫdetъ svady meždou svatovy i bolěry na veseli ixъ	~ *jǫ
105:	i ona gžda myšlěaše na srdci svoemъ koǫ bi mogla svadǫ vъnesti tamo za onozi nezvanie
106:	i iskova zlatǫ ablъkǫ
107:	i napisa na nei knižna pisma
108:	i ona
	slova glaxǫ	Not slovesa? Similar to CZ/SK handling of this word.
109:	koja estъ ot vasъ triexъ gždъ i prročicъ
	po lěpšaa	Analytic degree particles appears both with comparative and positive forms of adjectives in the text.
	toi bǫdi prročici sia zlataa č̶a̶š̶a̶ ablъka	Lit. 'to that prophetess be this golden apple'
110:	i dade
	ę otrokou svoemou	~ *jǫ
111:	i reče emou
112:	idi
113:	i vъvrъzi ę vъ
	ovoštnici feleša kralě	Lative/locative syncretism: acc expected
114:	i vъzeměxǫ oubrousy ot stola
115:	i iděxǫ dobrii vitezie
116:	igraaxǫ na
	farižoxъ	Miklosich: farižь 'equus' An Arabic word likely loaned through Greek. It seems to interact with the name of Paris.
117:	a dobryǫ gždǫ gręděxǫ vъ
	ovoštnikъ pelefa kralě	Possibly a lat/loc syncretism too, as gręsti can have both meanings
118:	i gręděxǫ naprěždъ tri vily i prročcę
119:	i obrětošǫ onǫ zlatǫę ablъkǫ
120:	i pročъtošǫ na nei ona slovesa iže glaxǫ
121:	koa estъ
	nai lěpa ot vasъ	The superlative particle is also an innovation.
	trix sestrěnicъ toi bǫdi sia zlataa ablъka	Formally a corruption, trex or triex expected.
122:	i raskarašǫ sę onoę radi ablъky
123:	i pozvaxǫ sę vъ troǫ prědъ
	teboxa boga i prědъ ipitera prroka	According to Ruseva (2011:112) the name denotes Apollo, i.e. his epithet Phoebus 'bright' (BG Feb).
124:	i stašǫ prěd nima
125:	i vъprosišǫ
	ixъ	A dual form would be expected as in previous sentence
126:	i rekošǫ
127:	koa estъ ot nas nai lěpa toi daite siǫ ablъkǫ
128:	i reče imъ teboxъ bogъ i ipiterъ prrokъ
129:	gždę ne možemъ vamъ o semъ sǫditъ	Jagić: A Jup'těr' bogь ne xote im' suditi, reče . ě ne štu suditi vam', za-č' mi e Junoš' žena, a Paleš' nevěsta, a Věnuš' sestra .
130:	nǫ poiděte tamo na opętъ prěd pariža pastyrevičišta
131:	tamo sę e obrělo
132:	i tamo da sę i rasǫditъ
133:	i vъzvratišǫ sę ot troę
134:	i doidošǫ prědъ pariža pastyrevičišta
135:	i rekošǫ emou
136:	gdne obrětoxmy siǫ zlatǫę ablъkǫ vъ ovoštnici peleša kralě
137:	i pročъtoxmy na nei knižniix slovesъ
138:	i
	siko skazouetъ	Proximal counterpart of tako ?
139:	koa estъ ot vas lěpšaa toi bǫdi sia zlataa ablъka
140:	da pověždъ nam koja estъ ot nas nai lěpšaa	The optative da seems redundant next to an imperative form of the verb
141:	toi prročci daždъ siǫ ablъkǫ zlatǫę
142:	i rče imъ parižъ pastyrevičištъ
143:	poiděte gždę
144:	i sъvlěcěte sę
145:	zane běše na nix biserie i zlato i dragoe kamenie i svilna rouxa
146:	i poidošǫ vъ ovoštnikъ peleša kralě
147:	i sъvlěkše sę pridošǫ v rizax prěd nego	The edition in Pypin (1857:308) does not mentioned details like putting off clothes (nor putting on other shirts) in this part at all
148:	i načętъ junaa govoriti parižou
149:	prisǫdi mně siǫ zlatǫę ablъkǫ
150:	i pověždъ mene nai
	lěpšǫ	An inst or simply nom expected in such predicative constructions
151:	i oblastna esmъ bogatъstvomъ	A 'because'-like conjunction would possibly pass into the context better - a bo appears in a similar speech of Venus below (sent. 162)
152:	da ne bǫdet člkъ po bogatъ ot tebe
153:	i paky vtora velěše gžda eiže imę palešъ
154:	rče parižou
155:	prisǫdi mně siǫ zlatǫę ablъkǫ
156:	i pověždъ mene po lěpšǫę
157:	i oblastna esmъ vitžъstvomъ
158:	da ne bǫdet xrabrěiša viteza ot tebe
159:	i paky tretia rče eiže imę venouša gžda parižou pastyrevičju
160:	prrisǫdi siǫ zlatǫę ablъkǫ
161:	i pověždъ mene nai lěpšǫę
162:	oblastna bo esmъ ljuboviǫ
163:	da ti damъ dobrǫę ljubovъ da tę ljubovię imętъ dobryǫ gžę
164:	i da ti damъ dabrǫę gždǫ elenǫ crcǫ grъčskǫę menelaouša crě ženǫ koa e nai lěpěiša vъ vsěx grъcěxъ kakoto ǫ si i prъvoe čjulъ
165:	i da ti damъ novo imę
166:	da ti bǫdetъ imę aleѯandrъ farižъ
167:	i da ti pověmъ oca i matere
168:	otcъ ti estъ prěamoušъ kralъ
169:	i mti jakoupa gžda
	troa grada	Case discord in phrase: 'Troy' left in an unmarked case (gen expected, as in grada).
170:	a n ěsi ty
	onogozi starca snъ	The -zi extension seems to be well productive already.
171:	i slyšavъ to farižъ pastyrevičištъ i prisǫdi venuši gždi zlatǫę ablъkǫ
172:	i vъzvesili sę velmi vъsěmъ srdcemъ svoimъ
173:	i kako čju i	The syntax is not fully logical, possibly misplaced. Cf. Pypin: i slyšavъ otъ neja sija, vozveseli+sja zělo
	ispravi ot	Miklosich: ispraviti 'plēroun, implere' (in this text at least)
	venoušǫ gždǫ kralevъ snъ	~ *Venušę
174:	i poide
175:	i
	vъzę proštenie ot starca oca svoego koito mou sę otcъ bě nareklъ	The verb ęti had originally a root aorist, appearing along s- (3sg.aor vъzęsъ) and regular (3sg.aor vъzętъ) forms already in OCS. The form without any consonant is new, common today (BG vze).
176:	i poide vъ troǫ graddъ	The following episode about Oenone and Paris is not mentioned in Pypin's (1857:308) edition
177:	i približi sę pod troǫ na rěkǫ naricaemǫę kašantouša
178:	i tou obrěte
	veneoušъ gždǫ na nei	Here, the Venus is confused with nymph Oenone (below appears Oinešь), Paris' first love. Veselovskij (1888:54) finds a parallel in Old Norse Trojumanna saga, where ʺVenusʺ (Freyja) is both the goddess judged as the most beautiful by Paris and his lover.
179:	i prišedъ rče kъ nei
180:	gžde veneušъ ljubi mę da tę ljubę
181:	i otvěšta emou oinešъ
182:	o Aleѯandre farižju nině mę ljubišъ
183:	nǫ priidetъ vrěmę
184:	i ostaviši mę
185:	i rče ei Aleѯandrъ
186:	o gžde oineuše ne xoštǫ azъ tebe ostaviti
187:	egy li tę ostavę togy siazi rěka vašantuša vъspętъ da potečetъ	The form egy (li) seems to be specific for the text.
188:	i postavi s neę
	prъvoe ljubve	Gender/case discord in phrase
189:	i vъzę ot neǫ věnecъ
190:	i poide vъ troǫ
191:	i izydošǫ protivǫ emou troistii vitezi i troiskyǫ gždǫ i samъ prějamouša kralъ i jakoupa gžda troiskaa
192:	i priǫsta go
193:	i vъvedosta vъ polatǫ
194:	i veselěxǫ sę vъsěmъ srdcemъ o nemъ
195:	prizva že prějamoušъ kralъ vsę prroky i vračevy i vlastelę i nižnęę ljudi troiskyǫ
196:	i reče
197:	kto mi xoštetъ pomagati vъ troiskomъ dělě azъ damъ emou tri doly zlata
198:	i slyšasta to dva diavola zemnaa
199:	i pridosta prěd kralě
200:	i rekosta emou
201:	my xoštevě stvoriti troǫ da nama dasi
202:	i naju znai
203:	i načęsta zizdati troǫ
204:	i teboušъ bě gǫslъnikъ
205:	i gǫděše vъ gǫsli
206:	i zizdaše sę troa kǫdou oni rečaxǫ
207:	a neptenaboušъ imenemъ iděše vъ more
208:	i nosěše iz morě varъ i kamenie prigonę i vodǫ
209:	i zizdaaxǫ troǫ kǫdou oni rečaxǫ
210:	i egy sъvrъšista vъse dělo troiskoe i pridosta prědъ prěamouša kralě
211:	i rekosta emou
212:	daždъ nama naju otvětъ eže
	na si reklъ	< nama ?
213:	i slyšavъ to kral i pokaza imъ tri šǫpy rǫkoǫ
214:	i rče imъ
215:	da
	vy siǫ doly nasypę do kraa	An acc form marking recipient?
216:	siǫ bo vy oběštaxъ
217:	i viděsta ona jako ixъ prěvari
218:	i razgněvasta sę
219:	i rekosta emu
220:	my esvě stvorila troǫ grad
221:	my xoštevě i oumysliti kako go i rasypati
222:	i poidosta
	oněmzi prročicamъ koǫ sę razъgněvaxǫ za onǫzi ablъkǫ	The -zi extension seems to be well productive already.
223:	i načęšǫ proricati o zlěmъ dělě troǫ grada kako bi troa ne
	stoalъ do vrěmene nǫ da sę bi razorilъ vъ prějamoševo vrěmę	Gender syncretism in sentence: a f.sg ending expected for Troa
224:	i po six iděše kaštranda gžda na rekǫ
	šimoiševi	Case discord in apposition: the name does not seem to be an accusative form
225:	i tou približi sę kъ nei ipiterъ prrokъ
226:	i rče ei
227:	kaštrandro gžde pridi kъ mně da ti pověmъ vъsę tainy troiskyǫ što xoštet byti	In Pypin's version, Jupiter himself tells the prophecy
228:	nǫ sę ne poxvali troiskamъ gždamъ kako si besědovala sъ ipiteromъ prrkomъ
229:	ašte li sę poxvališъ da xoštǫ tę
	sъtvoritъ da tę ne věrouǫtъ	This formally resembles the OCS supine ending, but it is not expected after xoštǫ - more likely a shortened infinitive, middle stage between the full -ti and stem with zero ending from later texts.
230:	i ona priide troiskymъ gždamъ
231:	i načę prročъstvovati i glati
232:	xoštetъ poiti moi bratъ aleѯandrъ farižъ vъ grъky na sloužbǫ kъ menelaoušou crju
233:	i xoštetъ ot onǫdou dovesti elenǫ crcǫ grъčъskǫę gždǫ menelaouša crě ženǫ koa e nai lěpa vъ vsěx grъcěx
234:	i xoštet eę radi pogorěti troa gradъ
235:	i ona se govorěše
236:	a oni ei ne věrouaxǫ
237:	i prosěše sę aleѯandrъ parižъ ou oca svoego prějamouša kralě na vъsěkъ dnъ glšti
238:	pousti mene vъ grъky na sloužbǫ kъ menelaoušou crju
239:	i paky xoštǫ ot onǫdou skoro priiti
240:	a prěamoušъ kral ne xotěše ego poustiti
241:	i ne može ego udrъžati
242:	nǫ pousti ego vъ grъky na dvorbǫ sloužiti menelaoušou crju
243:	i napravi Aleѯandrъ fariž korabъ svoi
244:	i vъzemъ
	mnogočestnaa rouxa i zlata i beserie i ina mnoga različna darovania i vъnide samъ vъ korablъ sъ otroky svoimi	Or mnogočęstьnъ 'polymerēs, multas partes habens' (i.e. 'of many fabrics') ?
245:	i otrinǫ sę vъ more
246:	i otide vъ grъky
247:	i
	prista pod dvorъ menelaouševъ	The verb pristana 'land' shows both lative (like here, with acc) and locative (with loc) forms for the denoted destination in the text.
248:	i ouvěděvъ to menelae crъ i izyde protivǫ emu daleče
249:	i cělova ego
250:	i rče emou aleѯandrъ fariž
251:	o gdne crju da uvěs crstvo ti azъ ne priidox sloužiti tebě zlata radi ili srebra ni na inomъ dobytcě nǫ da vidę koa jes čъstъ na tvoemъ dvorě ili koa dovolna čъsti dvora crstva ti	Pypin: priidoxъ azъ, carju, služiti tebě ne na zlatě i srebrě, no da razuměeši, kaja budetъ čestь sego radi na tvoemъ dvorě
252:	i slyšavъ to menelae crъ i obveseli sę srdcemъ
253:	i poǫtъ ego vъvede vъ polatǫ crskǫę kъ eleně crci
254:	i sědše na edinoi trapezě i piaxǫ črъvlena vina
	triglěna izъ	Unclear, the adjective is not attested elsewhere. Gr. triglēnos 'thrice-eyed' appears as an epithet of various things, but not wine. Veselovskij (1888:71) speculates about a Latin source: in triclino 'in the dining room'.
	edinǫ čašǫ menelaoušъ crъ i aleѯandrъ farižъ i elena crca	~ *iz edinę čašę? Sg.acc is unexpected after iz, and -ę would be a corruption (truncated long form -yę?).
255:	i po tomъ egda priemaxǫ oubrousъ i omyvalnicǫ ot stola togda napisovaaše aleѯandrъ farižъ
	črъveněm vinomъ na bělomъ oubrousě	The ending is either a sg.loc long form (in discord with the noun), or a generalized pronominal stem ending
256:	i tako govorěše
257:	eleno crce ljubi mę da tę ljubę
258:	i elina crěca ouměaše knigǫ	Veselovskij (1888:14) describes the situation as a common image in Western medieval societies - at court, more women were literate than men.
259:	a menelae ne poznavaaše ni slova
260:	i pousti menelae crъ bratou svoemou agamenou crju
261:	i rče emu
262:	ouvěždъ brate moi kako mi jes bъ posobilъ
263:	i xotętъ moa droužina mně sloužiti
264:	i bǫdi o semъ veselъ
265:	i slyšavъ se agamenъ crъ i ozlobi sę srdcemъ
266:	i rče
267:	azъ o semъ veselъ esmъ jako esvě samodrъžca
268:	a o semъ n ěsmъ veselъ eže naju droužina sloužiti namъ	Pypin: a o semъ n+ěsmь veselъ, jako naša bratьja priidoša služiti namъ, no ja zělo ozlobix+sja
269:	da bljudi sę togo da ne priidet čjuždee dobro i vъzmetъ našǫ čъstъ
270:	i bǫdet tomou velika čstъ
271:	a nama velika sramota
272:	i pousti bratou svoemou
273:	slyšavъ se menelae crъ i ozlobi sę srdcemъ
274:	i rče
275:	kako n ěs draga moa čъstъ bratou moemou
276:	i na vsěkъ dnъ pisaaše aleѯandrъ črъveněmъ vinomъ na bělom oubrousě	The part concerning Alexander's wooing is not in Pypin's edition.
277:	a elena crca mlъčaše
278:	i vъ edinъ dnъ prizva elena crca aleѯandra vъ polatǫ
279:	i rče emou tixymi besědami
280:	o aleѯandre farižou ostavi drъzostъ svoǫ ot mene
281:	ašte bo ouvěstъ gnъ moi menelae crъ to xoštet tę oumoriti zlě
282:	i rče ei aleѯandrъ
283:	o gžde moa eleno da věsi o moei sloužbě n ěs inъ obrokъ nǫ mi esi ty obrokъ
284:	Azъ n ěsmъ prišelъ da sloužǫ
	na zlatě ili bisrě	Use of na+loc instead of dat?
285:	zane troiskaa polata edina vęšte imatъ zlata i srebra neželi grъčъskaa drъžava
286:	i egy bi viděla troiskyę vitezy ne bi rekla vitezi sǫtъ nǫ gdni i vlastele
287:	da gžde moa eleno gotovъ esmъ priǫti mǫky neželi dlъgo mǫčimъ bǫdǫ po tvoei lěpotě
288:	i rče emu elena crca
289:	o aleѯandre ne ostavlěmъ tebe vъ krivině
290:	nǫ jes pdobno rešti takovomou vitezou koi viditъ selikǫ lěpotǫ i ljubitъ
291:	vъ dnъ tъi pride glas menelaoušou crju jako otvrъže sę
	rousagъ	Miklosich: rousagъ 'regio' < hung. ország
	kaakiiskyi	Ruseva: kaakiiskyi 'axejska' Possibly a mistake - in the next sentence, Menelaus goes against Pelasgians, and he ʺreturns to Achaeaʺ (vъzvrati sę vъ kaakiiskyǫ drъžavy) after learning about Paris and Helen. Pypin has kajakimskii and poide na nixъ in the next sentence. Some variants (cf. Veselonskij 1888:72) have palagiiskyǫ. Jagić has pažiski grad' i ursag' iklanski and poiti na bagaržiju in the next sentence.
292:	i rče menelae
	crě po grъcěx silnǫ voiskǫ sъbrati i poiti na	Here, a m.sg.gen/acc form used for a sentence subject, which is not a name. Nor is it clear, what case should Menelae be.
	palagiiskyǫ rousagy	According to Veselovskij (1888:73) the target was a land called Pagažia, which could be equal to ʺPelagoniaʺ, ʺPelasgiaʺ, or, as land of Polymestor, *Pragažia, i.e. ʺThraceʺ (Gallipoli) - also called traciiski otok in Jagic's ed.
293:	i uvědě to aleѯandrъ farižъ
294:	i stvori sę bolenъ
295:	i leže vъ crskoi polatě
296:	i ta polata běše opęta rouxomъ svilnym i zlatom i bisrom
297:	i rče emu menelae poiti sъ nim na voiskǫ
298:	i reče emou aleѯandrъ
299:	o gne crju ne moštenъ esmъ do zěla
300:	da ašte stanǫ radъ esmъ poslědovati crstvou ti
301:	i po sixъ otide menelae crъ na voiskǫ
302:	i vъ někyi dnъ povede elena crca dvcę
	xoro igrati i sъ grъčъskymi gždami po gradou	An early attestation of the word.
303:	viděvъ to aleѯandrъ farižъ i rče svoimъ otrokamъ
304:	privezěte mi brъzǫę
	katrъgǫ	Miklosich: katrъga 'katergon, navis'
305:	i da
	vidę znamenie moe egy privezete	~ *vidǫ < *vidjǫ < OCS viždǫ ?
306:	i primъkošǫ
	egovi junaci brъzyi korabъ egovъ	An early example of an -ov- adjective built from a 3sg personal pronoun.
307:	i dvignǫšǫ zlatyi
	xilemъ ego na kopi	Miklosich: xilemъ 'galea'
308:	i viděvъ aleѯandrъ i vъzętъ elenǫ crcǫ pod pazuxǫ svoǫ
309:	i
	vlězъ s neę vъ brъzy korabъ svoi sъ otroky svoimi	In OCS, both vъlězъ (e.g. Cod.Zogr. Mt 15:39) and vъlěze (Cod.Assem. ibid.) are found as 3sg.aor forms.
310:	i otrinǫ sę na more
311:	i doplou pod troǫ gradъ
312:	i prista na šimoševě brězě
313:	i ouvěděvše troistii vitezi i troiskyę gždę i ne xotěxǫ izyti protivǫ emou ni edinъ vitezъ ni edinъ ot otrokъ
314:	zane věděxǫ kolika sę
	šte krъvъ proliati pod	Stem of *xoštetъ is shortened here as in modern varieties.
	troǫ za elenǫ crcǫ	Lative/locative syncretism: inst expected
315:	i izyde protivǫ emou ocъ ego prějamoušъ kralъ i mti egova jakoupa gžda
316:	i ǫtъ prěamoušъ aleѯandra za rǫkǫ A jakoupa gžda elenǫ crcǫ i vъvedošǫ ę vъ polatǫ svoǫ
317:	i slyšavъ menalaoušъ crъ jako vъzę aleѯandrъ farižъ elenǫ crcǫ i otrinǫ sę vъ more	Pypin: Slyšavъ že Menelae carь o Eleně, vozvrati+sja otъ vojny
	i otide pod troǫ i ozlobi sę srdcemъ velmi	Not in Pypin's ed.
318:	i vъzvrati sę vъ kaakiiskyǫ drъžavy
319:	i uvěděvъ sia brat ego Agameno crъ i sъbrav sę skoro pride kъ menelaoušou crju
320:	i žalovasta velmi glšte
321:	kolika sramota
	dvignǫ sę nama	Here a nǫ-stem preserves its extension in the aorist (OCS dviže).
322:	i
	sъbravša silnǫ voiskǫ poiti podъ troǫ	The participle is used as a main verb, as the next sentence (unless something was missing) has another subject.
323:	i pride naprěd ajakšъ
	šolomoničevъ synъ sъ *l* katrъgy na pomoštъ meneoušou crju bezъ zapovědi	The name resembles the biblicization of names, typical for the Tale of Alexander the Elder.
324:	i po tomъ priide palamidešъ
	pridičevъ snъ sъ *l* korabli bez zapovědi	Ruseva: Pridičevъ 'Friksov'
325:	i po six běše edin člkъ mǫdrъ ourekšešъ imenemъ lartěševičъ snъ	Pypin: i po semъ někii čelověkъ, Urekšišь imenemъ, Lenteševъ synъ, sotvori+sja bui, da ne+pričastit+sja Troiskoi krovi, nača pesokъ orati, a solь sěati
326:	i ouvědě to
327:	i stvori sę běsenъ
328:	i načę pěsъkъ orati a solъ sěati da sę toliko ne pričęstitъ troiskoi krъvi
329:	i běše drougyi člkъ mǫdrъ imenemъ palamedežno priidičevъ snъ iže pristǫpivъ rče crema	Palamades is not mentioned in Pypin's version as the one, who created the scheme
330:	vъ istinǫ e ourekšišъ mǫdrъ člkъ
331:	i otmětaet sę
	takovǫ xytrostię da sę ne pričęstitъ troiskoi krъvi	Case discord in phrase: adjective in sg.acc, noun in sg.inst, which is expected in the context.
332:	da pousti da vrъgǫtъ sna ego prěd oralom
333:	da ašte bǫdetъ běsenъ to
	prěorat si štetъ sna	Besides the shortened/ʺsupineʺ ending of the main verb, as well as the short stem of auxiliary, the word order is similar to the ʺfuture indefiniteʺ constructions (e.g. da+štemь 'we would give' in Tixon.d.) of later sources.
334:	ašte li n ěs běsenъ to sъstavitъ † si štetъ volovy ne orati
335:	i poustista oba crě ajakša solomoniča
336:	i ouxyti mou sna
337:	i povrъže go prědъ
	ralomъ	Lative/locative syncretism: acc expected
338:	i ourekšišъ sъstavi volovy ne orati
339:	i povede go iaijakšišъ prěd oba crě
340:	i rče ourekšišъ kъ cremъ
341:	volil bix ticat sъ běsnymъ psomъ po světou za *g* lěta neželi viděti troiskyǫ krъve kolika štetъ byti za elenǫ crcǫ
342:	běše že i acileešъ xrabryi pače vъsěx grъkъ fereleševъ snъ	Pypin's edition does not mention here Achilles' hiding, recounting the composition of army instead: Bjaxu že i inyi mnozi priidoša ko caremъ na pomoštь oto mnogъ ostrovъ, i otъ suša, i otъ voskrai suštixъ morja, otъ Aѳinъ, i tozemcy, i otъ Ѳetalьja i oto Arxija i otъ vseja Ellady i otъ inyxъ mnogixъ. Bjaše Menesiѳesъ otъ Aѳinъ Nestorъ otъ (piladiseves/salamina eja), Idomenevesъ otъ Krita, Tlipelemъ že otъ Roda, vsi rodъ imušte otъ blagorodnyxъ i otъ carskixъ krovei, muži xrabrii; evѳijaninъ že Axillei sijaše pače vsěxъ čelověkъ, ratemъ pobědnikъ, silen i krěpkorukъ, egožь i iroja naricaxu: sego postaviša cari rati načalnika.
343:	i oděa sę vъ ženъskoe ruxo
344:	i poide sъ gždami po graděxъ eda sę tako outaitъ da sę ne pričęstitъ troiskoi krъvi
345:	zane věděše kolika sę štet krъvъ proliati za elenǫ crcǫ
346:	po semъ isčъtosta oba crě voiskǫ korablei tysǫšta i *ro*
347:	i otrinǫšǫ sę vъ more
348:	i poidošǫ pod troǫ
349:	i pristašǫ vъ edinomъ ot otokъ
	krasenъ zělo imenemъ	Case and/or number discord in phrase: context would require pl.gen, and the form otokъ is indeed ambiguous (sg.nom/pl.gen) - adjective krasenъ not.
	abakoumъ	In the tradition of Epic Cycle, Aulis is the gathering point of Greek fleet before crossing the sea to Troy. The name of the island is possibly biblicized (Prophet Avakum/Habakkuk?). Jagić's version has Avlida Em'broikъ (based on Euboica acording to Veselovskij 1888:70). In Pypin's edition, the killing of the sacred hind also takes place next to Troy without mentioning the island, where they are attacked by Hector.
350:	i vъ tomъ otocě běše edina lěpa košouta vily i prročcę
	imenemъ felešǫ gždǫ koa obladaše morskymi vlъnami i větrom	Pypin: Veleša
351:	i ubišǫ onǫ košoutǫ vitezi agamena crě
352:	poneže ne znaaxǫ
353:	i ouvědě to feleša gžda
354:	i razgněva sę velmi
355:	i pousti velikyǫ vlъny na more da pogoubitъ vsę korablę grъckyǫ do konca
356:	i pristašǫ vъ tomъ otocě	Likely mistakenly repeated.
357:	i ozlobi sę menelae crъ velmi
358:	i prizva popa kalkaša
359:	i vъprosi ego glę
360:	počto bys se
361:	i xoštemъ pogynǫti vъ otocě semъ
362:	i rče emou popъ kalkašъ
363:	oubile	The ending -le in pl l-participles is common in Macedonia, but also in other Western dialects.
	sę vitezi obrětše košoutǫ vily proročicǫ felešǫ gždǫ	< sǫtь ?
364:	i progněvala sę e na nix
365:	i poustila e vlъny na more da pogoubitъ vъsę grъčъskyǫ korablę
366:	a tiezi vitezi sǫtъ agamena crě iže pogoubišǫ košoutǫ felešǫ gždǫ
367:	i tako velitъ
368:	do kolě mi ne bǫdet dъšti agamena crě
	cvětany gždǫ prělěpyǫ ne xoštǫ ixъ poustiti	Unclear, how this name (Sl. 'flowery') can be traced to ʺIphigeniaʺ (Gr. 'strong-born'). Jagić's version has Cvenuažiju.
369:	i slyša to menelae crъ
370:	i skaza bratu svoemou agamenou crju
371:	i ouvěděvъ agamenъ ozlobi sę velmi
372:	i ne směaše ni edinъ pristǫpiti vitezъ k nemou
373:	zane bě gněven
374:	i pristǫpi k nemou edinъ člkъ nai mъdrъ vъ vsěx grcěx imenemъ urekšъ
375:	i rče
376:	o crju gne ostavi gněvъ svoi
377:	i pousti
	za svoǫ dъštere cvětany gždǫ	Case discord in phrase: after za, an acc would be more suitable (as in svoǫ and gždǫ). Given the mixing with radi, appearance of sg.gen forms (dъštere cvětany) is also plausible, even if irregular.
378:	i podai ǫ za ony košouty
379:	poneže si pošelъ sъ bratomъ svoimъ da naidešъ čstъ a sramotǫ da ostavišъ	Jagić's edition gives a bit more sense: Amananone ostavi svoi gnev' i sr'du, ali x'šteš' da umrěš' ti i tvoi brat', kotorěmu si oběštal' čast' obrěsti a sramotu ostaviti.
380:	i koi sę	Again, the sense seem to be more clear in Jagić's edition: Ako ne privedeš' simo x'štere tvoe i ne ubiemo e za košutu, tadai si učinil' sebě smr't' i bratu tvoemu i mnogo gr'čkěm' urom' i mnozěm' gr'čkěm' gospam' v'dovstvo
	sę dvignǫle grъckyǫ voevody i sarakinstii	< sǫtь ? As 3pl.prs of 'be' and refl.pronoun are homographic, the distinction follows the word order in the next sentence.
	ourove i kaakiistii i palagiistii i	< HU?
	ragouilъstii vitezi da	Not fully clear. Jagić (1868:68) has once po gospodě argulěnskoi. Veselovskij (1888:70) compares it with biblical Rages (Gr. Ragoi, Tob 1:14) in Media.
	sie sebě sǫtъ naišle sъmrъtъ a tebě sramotǫ	Gender discord: formally neuter unexpected for vitezi
381:	i naišlo sę e mnogo gždъ vъ vdovičъstvo ašte toliko ne poustišъ za svoǫ dъšterъ
382:	i slyšavъ to agamenъ crъ i ostavi gněvъ i srъdbǫ svoǫ
383:	i pousti za svoǫ dъšterъ
	cvětany gъdǫ	As above, the sg.gen form is possibly influenced by the development of prepositions za and radi.
384:	i otpoustista oba crě ourekšiša lartěševa sna
385:	i napravi oureekšišъ svoi brъzyi korabъ koi probivaše silnyǫ morskyǫ vlъny
386:	i doplouvъ prista podъ dvorъ agamena crě
387:	i doide k lętomeštrici crci
388:	i rče ei
389:	napravi svoǫ dъšterъ
390:	i dai ǫ povesti pod troǫ
391:	i rče crca
392:	kako se možetъ byti eže povesti dъšterъ moǫ tamo
393:	i rče ei
394:	o gžde crce da ouvěsi jako umirišǫ sę
395:	i sъedinišǫ sę troane sъ grъky
396:	i povratišǫ elenǫ crcǫ bez rъvani
397:	i xoštemъ dati cvětanǫ gždǫ našǫ za
	eleouša prějamouševa sna vъ troǫ	Ruseva: Elinoušъ 'Xelen'
398:	i
	slyšavъ to crca i obveseli sę srdcemъ velmi	Gender syncretism: m.sg form of the participle not congruent with the f.sg subject (crca).
399:	i napravi svoǫ
	dъštere	Case discord in phrase: a sg.acc form (like svoǫ) expected
400:	i das ę ourekšju povesti pod troǫ
401:	i v nъže dnъ povede ę vъ tъi dnъ prěstašǫ vlъnenia morju †
402:	i vъ
	tyǫ noštъ priide peleša gžda kъ agamenou crju	Case discord in phrase: a f.sg.acc form expected in this context
403:	i rče emou
404:	ostavi mi bez boazni svoǫ dъšterъ vъ sem otocě
405:	azъ bo mlstiva ei xoštǫ byti i xraniti dovolně
406:	i egda bys zautra opoišǫ ę
	vino	Case syncretism: sg.inst > sg.nom
407:	i ouspišǫ ę
408:	i ostavišǫ ę spęštǫ
409:	i otrinǫšǫ sę grъčstii korable pod troǫ na ratъ	Jagić: i on'dě ostaviše korable a sami se sunuše pod Troju na rvanju
410:	i naprěd iděše iaiakša snъ šolomoničevъ i ourekšeša larteševa sna
411:	i izyde protivǫ imъ prěmogyi vitezъ ektorъ kralъ	Jagić: I izidě iz Troe Troiluš' Priěmuševišt' a iz grčke voiske Těržižev vitěz' i udrista se sulicama
	i s nimъ troistii vitezi ancidešъ i etenorъ i enošъ	Translation of names (including interpretation of Enoš) is based on Veselovskij (1888:76 f.), who followed by Ruseva too.
412:	i strělěaše ektorъ kralъ strěloǫ
	gabilotoǫ	Miklosich: gabilota 'iaculum' < it. giavelotto Ruseva (2011:81) describes it as a device for throwing Greek fire (cf. živogo ogně iektorova below; also cf. Pypin's version: i nača strěljati Ektorъ strěloju so ognemъ). The weapon is also used by Polypoetes. In Jagić's version, he uses strělu Gabělovu to destroy towers of Troy ('s walls ?), three by each throw, while the missile returns to his hands afterwards.
413:	i vъ edino pouštenie potaplěaše tri korablę grъckyę
414:	i štitěše iajakšъ šolomoničevъ snъ svoimъ štitomъ zorěnymъ
415:	i zaštiti *zi* korabei
	grъčъskyx ot živogo ogně iektorova	The final x (superscribed) seems to have been added afterwards.
416:	i po tomъ izydošǫ grъčъstii vitezi na ratъ
417:	i izyde protivǫ i elěnoušъ prějamušvъ snъ bratъ aleѯandrъvъ
418:	i načę sę biti podъ troǫ
419:	i ourva elěnušъ tivourcera
	diceva sna	According to Veselovskij (1888:77), the name of Teucer's father possibly reflects Tydeus, father of Diomedes (appearing only in Jagić's ed., killed by Hector). In the original. Teucer is a brother of Ajax and son of Telamon in the Epic Cycle.
420:	i ležaše tivoucerъ podъ svoimъ
	farižemъ koi sę zověše	Vasmer IV 187 - farь, CS faryžъ 'porodistyj konь, skakun' < mgr. farēs < ar. fāris 'horse'
	rogafarižъ	Ruseva: Rogafarižь 'Rogaparis'
421:	i ležaše vъ troiskomъ prasě problěděvъ ot sъmrъtnago straxa
422:	i bliz nego bě ourekšišъ
423:	i ne smě ego otęti
424:	nǫ go izę ajakšъ šolomoničevъ snъ
425:	i po tomъ izydošǫ grъčъstii vitezi i voevody pod
	troi	Lative/locative syncretism: acc expected as Troy denotes the destination.
426:	i postavišǫ črъveny zastavy i bělyǫ
	tenty	Miklosich: tenъta 'tentorium'
427:	i stašǫ pod troǫ
428:	i pode menelae crъ i ourekšъ na věrě prějamouša kralě
429:	i načęsta govoriti prějamoušou kralju vratiti na opętъ elenǫ crcǫ bez rъvani da ne
	za neę radi prolěet sę velika krъvъ i mnoźi vitezi pogybnǫtъ	Seems to reflect the syncretism in meaning of za and radi appositions ('for'), which merged today (BG zaradi).
430:	i xotěše kralъ vratiti ę
431:	i ouvědě to aleѯandrъ farižъ
432:	i doide
433:	i xotěše pogoubiti menelaouša crě i ourekšiša† ašte ne bi ix prějamušъ zastǫpilъ
434:	i ouvědě to aoineša gžda	Oenone's quarrel with Alexander and Helen is not mentioned in Pypin's and Jagić's versions.
435:	i doide
	na farifa aleѯandra	Possibly broadening of function of na+acc construction - something like kъ+dat would be more expected
436:	i načę sę karati sъ nimъ
437:	i rče
438:	o aleѯandre poměni tozi egda azъ tečax svoima bosama nogama po morskomou ostromou pěskou bez pokryvala is tvoego plavogrivěstogo prusca
439:	i rěx ti
440:	aleѯandre farižou nině mę ljubišъ
441:	a po tomъ priidet vrěmę kako mę xoštešъ ostaviti
442:	i ty sę mně klъněše
443:	ne štǫ tebe ostaviti
444:	egy li tę ostavę togъi siazi rěka da
	poteče vъspętъ	Elision of final -tъ in 3sg.prs
445:	togy vъzę elenǫ crcǫ
446:	A mene esi Ostavilъ da se xoštet sę eę radi velika krъvъ proliati pod troǫ
447:	i mnozi pogybnǫt
448:	A egy ty iděše vъ grъky na dvorbǫ menelaou crju togy sę azъ molěxъ morskoi vilě da oustavitъ morskyǫ vlъny da ty ideši sъ veselemъ srdcemъ
449:	a kogy bix viděla poǫl si elenǫ crcǫ i idešъ to paky umolila bix vilǫ
450:	ta bixǫ tvoi korable potonǫle	Conj. ta 'and then'?
451:	i ostavi oinešъ gžda aleѯandra
452:	i poide na elenǫ crcǫ karati sę s neǫ
453:	i rče ei
454:	poměni egy to ny tri sěděxomъ vъ morъskomъ otocě
455:	i doide tezišъ vitezъ
456:	i vъzę tebe iz meždǫ nas
457:	i po tom tę e vъzęlъ menelaoušъ crъ
458:	a sezi si
	vъ tretię postelę prěljuby sъtvorila a mene izgnala da se xoštet sę za tebe velikaa krъvъ proliati	The vь should be here followed by loc form, i.e. sg.dat/loc *tretei posteli.
459:	i slyšavъ to menelae crъ i ourekšъ i izydosta iz troǫ	The logic does not follow Oenone's episode, which is likely a later addition.
460:	i doidosta vъ grъckyi stanъ
461:	i kazasta vъsěmъ koa im bě sъmrtъ obštaa ot aleѯandra olǫčena
462:	i prizvasta oba crě popa kalkaša
463:	i načęsta ego vъprašati
464:	pověždъ nama
465:	koa sę zdania trěbě troi na rъvanъ
466:	kako li možemъ troǫ prěǫti
467:	i rče imъ popъ kalkašъ
468:	prъvoe trěbě dovesti acileeša ferleševa sna	Jagić: gospodine, nai+prvěi e trebě naiti Acěliša Pělěučevišta i běle kone Rižuša krala, ki se mogu napoiti na rěcě Šimoriševě, ki su brzi kako větr', i kip' Palěše gospoe i pepel' Lavmědona vělikoga i Elenuša Priěmuševišta. I doklě e v Troi na visokom' turni Dělon' vaxtarь i doklě e v Troi kamen' nad' vrati troiskimi, na kom' e pisano kako nim' Troě stoi, i dokle ne pridě Pilotaš' Pean'cižišt' strělom' i Gabilot', ka morěta ednem' kamenem' turne rassipati, to su i proročice rěkle i dotlě ne morětě Troe vzěti.
469:	i drougoe trěbě privesti
	pilotaša petičeva sna strěloǫ gabilotoǫ	Veselovskij (1888:80) deciphers the name as ʺPhiloctetes Poeantidesʺ
470:	i dokolě stoitъ
	dělo na	Jagić: Dělon' vaxtarь
	straža na vysokomъ	A general case after na - loc or acc expected
	kasteli i obrazъ miněrve gždǫ i dokolě stoitъ kamenъ veliky nadъ vraty tako sǫtъ prročcę prorekly ne možet sę † troa prěǫti	lt. castellum
471:	i slyšavъ to ourekšešъ i založi svoǫ glavǫ na sręštǫ	Jagić: I sliša to Urikšeš', mudri knez' traciiski, i v prvu nošt' vr'že glavu svoju na srěštu i šadь pod Troju i vrže rěměn'ne lěstvicě va visoki turan' i vlězě v Troju
472:	i stvori remeniemъ stlъbǫ
473:	i zavrъže ę
474:	i vlěze
	noštię vъ troǫ	Adverbial inst - not common in the text
475:	[...]	A missing passage (a verb for the following sentence?) is indicated by Ruseva. Jagić fills more details about this night raid: i vlězě v Troju i ukradě Elěnuša u visokom' turně i kip' Palěše gospoe i pepel' Lavmědona vělikoga
	delo na straža na vysokomъ kasteli	Jagić: i iskaše Dělona vax'tara i naidě ga strěgušt' stražu, i ěm' ga izvědě ot nega vsu tainu Troisku i ubi ga tud'e.
476:	i vъzę obrazъ miněrve gždǫ
477:	i doide na troiskaa vrata
478:	na ix bě reidešъ kralъ	In Jagić's version Ulysses slaughters a number of heroes besides Rhesus: I ošte idě na Ružuša krala i pobi ga i družinu ego. I tu nošt' ubi Dělona vaxtara, Šarpědona, Ceranona, Piedona, Alěktora, Kronuša, Akšandruša, Parkanuša, Karopěna proroka ki časti svoemu gospodinu ne otkladaše. I v' tu nošt' ubi mnogo čast'nix vitězi, i vazam' bělě kone Rižuša krala i pridě v grčki stan' s velikim počteniem'.
479:	i oubis ego
480:	i izvede bělogo fariža reideša kralě
481:	i doide vъ grъčъskyi stanъ sъ velikoǫ čъstię
482:	i vъzveselišǫ sę oba crě i vsę voevody i ourove grcsti
483:	i poustišǫ iaijakša da ištet acileša
484:	i iska ego vъ mnozěxъ městěxъ i otocěx i graděxъ
485:	i ne može go naiti
486:	i doide na edinъ ot otok lěpъ i krasenъ velmi koi sę zověše kalkadinovъ otokъ	Achilles' hiding in Skyros is not mentioned in works of Epic Cycle, nor in Pypin's version.
487:	i vъ tomъ otocě běše
	pirgos krasenъ	< gr. pyrgos 'tower'
488:	i vъ tomъ pirźě běše kralъ imenemъ
	koeta kral	Jagić: šteri Ućetě krala, pride k Uetu kralju
489:	i u togo bě kralě *e* dъšterii
490:	i *ź* acilešъ
491:	i vъzvrati sę pod troǫ
492:	i ispověda imъ
493:	jako iskax ego po vsěx
	gradox	Both graděxъ (regular o-stem pl.loc in OCS) and gradoxъ (taken from u-stems) appear in the text (no *gradověxъ).
494:	i ne mogox obrěsti ego
495:	i ozlobista sę oba crě i vъsi velъmǫže grъčъsti
496:	i poustista paky ourekšeša iskati acileeša
497:	i napravi urekšešъ svoi korablъ mnogočъstnymъ bisromъ i zlatomъ i rouxy zlatymi i
	krasnyǫ junaky	Case discord in noun phrase: inst expected, junaky shows a syncretic pl.acc/inst form, but krasnyǫ (< -yę) is clearly pl.acc
498:	i povede bělogo fariža reideša kralě
499:	i prěloži na nemъ světloe orǫžie i
	štitomъ na koem bě	Case discord in conjunction: sg.nom orǫžie + sg.inst/pl.dat štitomъ
	pisano obrazъ prostrannogo světa slnce i mscъ i zvězdy i bourě i lakomy mečъ oreša kralě koi vъsegda želaaše troiskyǫ krъve	Gender discord: obrazъ is m.sg
500:	i otrinǫ sę na more
501:	i poide iskati acileeša
502:	i prista na toižde
	otokъ vъ nemže bě koeta kralъ	Locative/lative syncretism and case discord in phrase, no matter how we analyze the verb (toižde in loc, otokъ in acc)
503:	i ouvědě to koeta kralъ
504:	i izyde protivǫ emou
505:	zane mou bě bližnii
506:	i vъvede ego vъ polatǫ
507:	i obědovaxǫ na ednoi trapezě
508:	i po obědě rče ourekšišъ kralju
509:	o gsne da věs kralevъstvo ti
510:	poustišǫ mę oba crě
511:	i dašǫ
	darovy tvoimъ dъšterěmъ a moimъ sestramъ	An innovative plural form (OCS m.pl.acc dary), otherwise the -ov- extension is not common here.
512:	da poveli imъ da izydǫt na morskyi otokъ da si vъzimaǫtъ što e koei drago	Again a redundant optative da before imperative verb
513:	i povelě kralъ izyti vъsěmъ gžamъ iz dvora na more
514:	i načęšǫ vъzimati što koa ljubitъ
515:	a acileešъ stoaše poględouǫ na fariža jako sokolъ na pticǫ
516:	i minǫ mimo nego
517:	i rče
518:	sъi farižъ podbenъ estъ po dobrogo viteza
519:	i sie orǫžie na egově širocěi plešti
520:	i sъi štitъ
	na egovǫ krěpkǫę myšcǫ	Lative/locative syncretism: loc expected as in previous sentence.
521:	i slyšavъ to urekšišъ i položi emou
	svoimъ rǫcě na ramě ego	The sg.inst/pl.dat is unexpected, incongruent with dl.nom/acc rǫcě.
522:	i rče kъ acileešou
523:	o ubožnia dvce ne oustrašai sę ot troǫ
524:	ožidaetъ tebe troa na razorenie
525:	i tou prěvari ourikšešъ acileeša
526:	i povede ego pod troę
527:	i doidosta na pridežъskyǫ otoky
528:	i vъ tomъ otocě běšǫ vitezi iektora kralě souličnikъ
	felesponъ sъ nimi	Unclear, but according to Veselovskij (1888:82) the name likely had a T- in the beginning. The lemma is based on Ruseva (2011:115). In the Legend he is also the father of Briseis-Hippodameia, i.e. ʺBriseusʺ, a Lelegian king of Pedasus.
529:	i xotěxǫ da pogubętъ acileeša i urekšeša
530:	i poide protivǫ acileešъ na bělomъ fariži
531:	i oubi felepona souličnika i egovǫ droužinǫ žerobona viteza i skadriona i ne čъstivago iermona
532:	i vъzę acileešъ telespona souličnika dъštere
	brižeida gždǫ koa běše nai lěpa vъ troiskaxъ stranax	Case syncretism: f.sg.acc > nom
533:	i povede ę pod troǫ
534:	i doidosta vъ grъčъstii stanъ sъ velikoǫ čъstię
535:	i obveselista sę oba crě i vsi velmǫžie i vsi ourove grъctii i sracinъstii i kaakiistii i ragouilъstii vitezi
536:	i tvorěše branъ iektorъ kralъ
537:	i poražaaše množъstvo grъčъskyix vitezъ na vsěkъ dnъ
538:	i mnogyǫ
	velъmǫ pogoublěaše	< *velmǫžę ?
539:	i boaše sę glsa acileševa
540:	i egda bys vъ nekyi dnъ i napravi sę acilešъ
541:	i poide pod svoǫ
	armatosię i svoimъ znameniemъ protivǫ ektoru kralju	Miklosich: armatosati 'harmatōnein, armare'
542:	i stavša sę poljubista sę
543:	i ǫsta sę za rǫkǫ
544:	i vъ tъi dnъ ne xotěsta sę biti
545:	i běxǫ plěnile grъčъstii vitezi troiskyǫ strany
546:	i privele běšǫ rižeouša popa dъštere rižeoudǫ gždǫ koa běše nai lěpšaa vъ troiskyxъ stranaxъ
547:	i viděvъ ǫ agameno crъ lěpǫ i krasnǫ velmi i vъzę ę sebě
548:	a arižeoušъ bě popъ snъ tebouxa boga
549:	i uvědě to teboux bogъ
550:	i razgněva sę velmi
551:	i pousti svoim vlъšveniemъ velikъ nedǫgъ vъ grъčъskǫę voiskǫ
552:	i mnozi pomiraaxǫ
553:	i vъprosi acilešъ kalkaša popa
554:	počto razgněvě sę na nas bъ
555:	i xoštemъ pogynǫti
556:	i rče kalkašъ popъ
557:	zane e agamenъ crъ rižeouša popa dъštere vъzęlъ
558:	a rižeoušъ popъ snъ jes tebouxa boga
559:	i reklъ e teboux bogъ
560:	dondeže ne povratętъ rižeudǫ gždǫ ocou eę ne xoštetъ sъi nedǫgъ prěstati ot grъčъskyǫ voisky
561:	slyšav že se acilešъ šedъ rče menelaoušou crju pričę siǫ
562:	i emъ za rǫkǫ acilešъ rižeoudǫ gždǫ i vъzvrati ǫ kъ ocou
	e	F.3sg.dat je (MK), or just mispelled eę ?
563:	i razgněvav že sę agamenъ crъ vъzętъ ženǫ acilešu
564:	i razgněvě sę acilešъ
565:	i ne xotěše izyty na ratъ na ektora
566:	i poustista oba crě ourekšeša i tivoučera kъ acilešou
567:	i rekosta acilešou
568:	gdne ostavi svoi gněvъ
569:	i vъzmi orǫžie
570:	i poidi protivǫ ektorou kralju da bi sę
	ostavivilъ grъckyǫ voisky	< *ostavil ? *ostaviv ?
571:	acilešъ že ničъsože otvěštavaaše
572:	i poustista oba crě acilešou brěžeidǫ gždǫ da razgovoritъ ego
573:	i načętъ besědovati kъ nemou
574:	poustila mę sta oba crě da mę priimešъ na opęt
575:	i ostavi gněvъ
576:	ta izydi pod troǫ na branъ davno bi
	odelě nektorju kralju	An l-participle would be expected after bi.
577:	a acilešъ ničtože otvěšta
578:	i napravi sę aiakšъ
579:	i poide na nektora
580:	i vъzę aiakšъ kamen koego ne mogǫtъ dva viteza dvignǫti
581:	i najazdi
582:	i oudari ektora kralě
583:	i poklęknǫ ektorъ i
	[...] egova faria na	A missing word indicated by Ruseva.
	zemę	Loss of epenthetic l
584:	i obrašt sę rče	Jagić: I reče Ektor' kral'. to ne bě grčke p'sice vdarac', to est' troiske krvi. I reče Aěkš' isto est' mati moě is Troe. I sne Ektor' kral' svoi zlati pas' i opasa nim' Ěkaša vrxu oruž'ě. i sne Aěkš' svoi zlati meč' i nim' opasa Ektora krala i rekosta. važda se mi tako opasueva, da se ne ubieva mei sobu, a sva si bližikě.
585:	n ěs sъi oudarъ ot grъckyixъ oudarъ
586:	nǫ es ot
	prižiiskyxъ krъvii	Possibly number discord - if krъvь is uncountable (below is also prižiskyǫ). Jagić: to est' troiske krvi
587:	i vъprosi jego
588:	kto esi ty
589:	i rče emъ
590:	azъ esmъ iaiakšъ
591:	i ektorъ rče
592:	pravo reklъ esi
593:	n ěsi ty ot grъčъskyx vitezъ
594:	nǫ si ty ot prižiskyǫ krъvi
595:	a ežeona gžda mně es sestra
596:	i dade
	mou ektorou svoego zlatogo	Doubled iobj? Or wrong case in the second word (< *dade mu Ektorь...)
	meča	Object is inanimate, so sg.gen form does not seem suitable here.
597:	i rče mu
598:	opoaši sę simъ zlatymъ mečemъ po orǫžiju svoemu
599:	da egda ideši na rъvanъ da azъ ot tebe ne pogynǫ
600:	a ty ot mene
601:	i poide ektorъ vъ troǫ	In Jagić's version, the episode of battle between Hector and Ajax is followed by latter's further exploits: Ot'tud' ponese Aěkš' *č* ran' u svoem' štite, i tu pobi oxologa Šarpedonuša i zastav' troisku. I učini korabl' ot' živěx' ognev' i ot'pudi silne zastavi ot' korabal' grčkěx'. Sarpedon is killed twice in the text: first by Ulysses during his night raid, then here by Ajax. In Vatican ed., he is not mentioned.
602:	i prišed rče bratou svoemou aleѯandrou farižu
603:	ne tebe radi li pride branъ sia na troǫ
604:	i azъ tebe radi krъvъ svoǫ prolivamъ
605:	a ty ne xošteši nikogy sъ mnoǫ izyti na rъvanъ
606:	i rče poiti
607:	da egy sta zaoutra i napravi sę aleѯandrъ
608:	i poide na branъ
609:	i ouvědě menelaoušъ crъ jako aleѯandrъ fariž idetъ na rъvanъ
610:	i narędi sę menelaušъ crъ
611:	i poide protivǫ emou
612:	i najazdista sę
613:	i urva menelae aleѯandra fariža
614:	i ležaše vъ troiskomъ prasě
615:	i vraštъ sę menelae crъ i xotěše ego pogubiti do konca
616:	i prispě venouša gžda
617:	i stvori velikǫ mъglǫ
618:	i ne može go obrěsti
619:	nǫ uběže vъ troǫ
620:	i vidě ego elina crca
621:	i rče emou
622:	o aleѯandre farižou	Helen speaks in a much less friendly tone in the Jagić's version: I gda pride v Troju, karaše ga Elena carica, glagoljušti. Parižu Aleksandre, kako ti smě poiti proti moemu prvomu gospodinu Menelaušu caru? vidě ti pravlax' i da e on dobr' vitěz', a ti si boli v Troi tanca igrati s gospami. Da kada su me na te nanesli grěsi, volěla bix', da bi na tebě počten'e ostalo. da viděx' kako te dolu svrže Menelauš' i sram' me bě gledešt' tvoix' žltěx' lasi u troiskom' praxu i o tle, nigdar' ne běše poiti na rvanju.
	vědě govorěx ti	~ slk. veď ?
623:	protivǫ ne isxodi melaoušou crju
624:	zane bo e po xraberъ ot tebe
625:	a ty esi po čъtenъ gdnъ i po dobrъ igrecъ igrati i veseliti sę sъ gždami
626:	viděx bo jako tvoi žlъtii vlasi ležaxǫ vъ troiskomъ prasě ašte ne bi bratъ tvoi ektorъ kralъ vъzbranilъ grъčъskymъ vitezom da priideši vъ troǫ
627:	i abie ektorъ kral biaše grъckyǫ voǫ
628:	acilešъ že sěděše i ględaše
629:	i pride otrok acileševъ imenemъ potrikolušъ doičikъ koi běše sъ nimъ edino mlěko salъ
630:	i rče emu
631:	o gdine acileešu primi svoe orǫžie i svoi farižъ
632:	i poidi pod svoimъ znameniemъ protivǫ ektoru kralju
633:	Ašte li ne xošteši
	da pousti mene	The imperative form after da seems redundant.
634:	i napravi mę vъ tvoemъ orǫži i pod tvoimъ znameniemъ
635:	davno sę bi vъzvratilъ ektorъ kralъ ot nas
636:	i pousti ego acielešъ
637:	i vidě ektorъ kralъ znamenie acileševo
638:	i ouboa sę i egovъ farižъ
639:	i načę běžati
640:	i paky vrativ sę rče
641:	n ěs mi sramota ot dobra viteza oumrěti
642:	i načęsta sę biti
643:	i oubi ektorъ potrokolouša
644:	i privęza ego farižou ego kъ opaši
645:	i povlěče ego vъ troǫ
646:	i radouaše sę mnę jako acileša oubi
647:	viděvъ to acilešъ i žalostenъ bys velmi
648:	i pousti materi svoei tetiši gždi vъ eliny
649:	i rče ei
650:	dopousti mi
	onakvozi orǫžie kakvoto mi bě i prěžde dala	A distal variant of takъvzi, not seen elsewhere in the corpus.
651:	ašte li mi ne dasi da
	ponestъ štǫ moǫ glavǫ golǫ pod troiskyi zizdъ	Again, the word order and forms resemble later ʺfuture indefiniteʺ constructions.
652:	i k tomou mene ne vidiši
653:	i slyšavъ to tetiša gžda i poide vъ gorǫ
	kalkanoušu kovačju pod koimъ bě *t* malyx diavol	Jagić: Vl'kanušu
654:	i dade emou mnogo zlata
655:	i rče emou po skoro iskovati vsěka orǫžia
656:	i iskova orǫžia dobra
657:	i pusti tetiša gžda Acilešou snou svoemou pod troǫ
658:	i vъ koi dnъ prineseno bys orǫžie to vъ
	tyǫže noštъ vidě sъnъ žena ektora kralě	Case discord in phrase: the determiner seems to show a sg.gen form (< -yę-)
	evtropia gžda	Jagić: Andropa Below, the name of Hector's wife is Androfia.
659:	i razboudi sę ot sъna svojego
660:	i načę plakati žalostno
661:	i stavši ide prěd ložnicǫ svekra svoego prějamouša kralě
662:	i slyšavъ to prějamušъ kralъ i rče
663:	kto jes prědъ
	moǫ ložnicǫ vъ polounoštъ i toliko plačetъ	Lative/locative syncretism: inst expected
664:	i rče gžda
665:	gdne
	evo smъ azъ sama	A SC-like innovation with ov-stem proximal demonstrative.
666:	i n ěsmъ prъvoe prixodila ni govorila
667:	i nině ti govorę
668:	i molę tę
669:	ne otpouštai sna svoego vъ outrěšnyi dnъ na rъvanъ na acileeša
670:	zane go ne
	šte na opętъ dočakatъ	Although šte is conjugated in later texts deep into 19th c., here the form resembles the modern use - the speaker is the subject.
671:	i slyšavъ to prějamušъ načę ę vъprašati
672:	vъstavše i skaza emou sъnъ eže vidě
673:	izyde iz troę velika mečka
674:	a iz grъčъskyę voisky veprъ
675:	i načęsta sę boriti
676:	i posěče veprъ mečkǫ
677:	i ležaše na troiskomъ prasě
678:	i vъvlěče ę vъ grъčъskyi okolъ
679:	i k tomou ne viděxъ kamo sę děnǫ
680:	da ašte poustišъ iektora to ne štešъ go viděti
681:	i slyšav to prějamoušъ kralъ i načę ę těšiti tixymi besědami
682:	o gsne ne zlosrъdi sę
683:	my xoštemъ stvoriti čto estъ dobrě
684:	i provodi ǫ vъ ložnicǫ eǫ
685:	i egy bys zaoutra i napravi sę ektorъ kralъ na branъ
686:	i izydošǫ protivǫ emou troiskyę gždę i mati egova jakoupa gžda i žena egova androfia gžda i sestry ego kaštranda i polikšena
687:	i vъzbraněaxǫ emou da ne bi isxodlъ na branъ
688:	on sę ne xotěše ostaviti
689:	i vъzę žena egova sna ego
690:	i metnǫ prěd fariža egova davno sę bi vъzvratilъ
691:	a on sę ne xotěše vъzvratiti
692:	i rče emou žena ego androfia gžda
693:	o ektore počakai mene malo
694:	i šedъ v ložnicǫ svoǫ sъvlěče sъ sebe svilnoe rouxo
695:	i oblěče črъny rizy
696:	i ide prěd nego
697:	i sta prěd farižomъ
698:	i rče
699:	o ektore kralju da věsi ašte sę nině ne vratišъ to sikvozi štǫ rouxo nositi po tebě
700:	i tako ektorъ ne vrati sę	Jagić: A Ektor' se obrnuv' po kr'zně, i ide na r'vanju, i učini veliku smrt' v grčkoi voiskě, i svoju ruku učini do sat' mrtavec' i ubi grčkěx' urov'. I běše svrgal' s-kona Deomedeža Deteušěvišta i vidě na nem' světlo oružie, pisano zlatom', i pognuv' se deraše ga.
701:	nǫ poide protivǫ acilešou
702:	i sъstavša sę ne bista sę vъ tъi
	dnъ	Added by Ruseva.
703:	nǫ postavista srokъ biti sę zautra
704:	i vъ toizi dnъ oubi ektorъ *z* urovъ grъčъskyx
705:	i zautra izyde ektorъ kralъ
706:	i načęsta sę biti sъ acilešem
707:	i najazdi acilešъ ektora
708:	i urva ego
709:	i probode
710:	i mrtvъ pade na zemę
711:	i vъzę go acilešъ
712:	i zanese na svoi stanъ
713:	i viděvše troistii velmǫže i gždǫ i načęšę žalostno plakati
714:	i vъzę prějamoušъ kralъ na sebe ništę i xudy rizy i gǫsli
715:	i poide vъ grъčъskǫę voiskǫ
716:	i načę pytati acileševa	Jagić: Izvědě to Priěmuš' večer' i idě v grčki stan', ište Acěliševa šatora, i naide ga.
	katouna	Miklosich: katounъ 'parembolē, castra' The word was likely misunderstood by the scribe.
717:	koego e dnes bъ počъlъ da mę napoitъ i nakrъmitъ grěšnago i strannago
718:	i doide na acileševъ katounъ
719:	i načę gǫsti vъ gǫsli žalostno velmi
720:	i daaše emou ot včerę
	svoǫ jasti i piti	Case discord in phrase: svoǫ is formally a sg.acc (likely corrupted *svoeę)
721:	i egy bys po včeri i legošǫ piani spati
722:	usnǫšǫ i stražie
723:	i vъstavъ prějamoušъ i načę iskati sna svoego iektora kralě
724:	i obrěte ego na posteli mrtva sъ acilešemъ ležǫšta	Jagić: I paki pride k posteli Acěliševe i zače gibati Acělišem', glagole: Acěliš', o Acělišu gospodine.
725:	i viděvъ ego prějamoušъ mrъtva i
	vъzdъxnǫvъ ot srdca velmi	The participle is clearly used as the main verb here
726:	i viděv to acilešъ i oustraši sę
727:	i rče emou
728:	kto esi ty
729:	i rče onъ
730:	azъ esmъ prějamoušъ kral
731:	i ištǫ sna svoego ektora kralě
732:	i rče emou acilešъ
733:	ašte ty esi prějamoušъ to azъ ot straxa tvoego mrъtvъ esmъ
734:	i rče prějamušъ
735:	ne boi sę gdne
736:	ot mlada togo n ěsmъ sъtvorilъ da spęšta viteza pogoublę
737:	nǫ prošǫ sna svoego ektora
738:	i rče emou acilešъ
739:	da azъ to stvorę
740:	da azъ ponesǫ ektora na svoeju pleštou vъ troǫ po vě†rě i klętvě prějamouševě
741:	da zdravo vъnidǫ i paky izydǫ
742:	i zautra vъzemъ acilešъ ektora kralě i ponese go vъ troǫ
743:	i prědašǫ go troiskymъ gždamъ
744:	i načęšę ego plakati
745:	i rče prějamoušъ acilešou
746:	poiděvě vъ crkvъ klęti sę drougъ drougou zlo ne mysliti
747:	da bi sěmę ostavilъ v troi
748:	i da ti vъdamъ moǫ dъšterъ polkšenǫ gždǫ koato e nai lěpša vъ vsěxъ gždaxъ troiskyx
749:	i poidosta vъ crkvъ
750:	i klę sę prějamoušъ prъvoe
751:	i otstǫpi
752:	i poklęknǫ acilešъ klęti sę jako ne rъvati †troǫ
753:	i tou sę bě skrylъ elěnoušъ prějamouševъ snъ	In Jagić's version, Achilles is killed by Paris: I sliša to Pariž' i skri se v tainom' oltarě. I v'lěz' Acěliš', i pokleknu pred' oltarom' v' crkvě, i vzdvig rucě k' bogu i reče. bože klne se tebě Acěliš', kako vešte ne r'ju Priěmuša krala. I udri ga Pariž' strělu ědovitu v petu, i ne prispěše vitezi i duša mu spade.
754:	i udari acileša
	jadovitǫ strěloǫ vъ pętǫ	Case discord in phrase: adj. in sg.acc, noun in expected sg.inst. Possibly due to text tradition (Jagić's ed. has strělu ědovitu - formally both sg.acc).
755:	zane bě vesъ armatosanъ
756:	toliko
	xodila ego bez želěza	A dual would be plausible (for a human).
757:	togda acilešъ pad na zemę izdъše
758:	i viděv to prějamoušъ kralъ ozlobi sę velmi
759:	i sъvlěče prějamoušъ s nego armatosъ vsę
760:	i otpousti oběma crma
761:	i skaza ima kako ima věrǫ izlomišǫ
762:	da ašte velita da tělo ego prinesę k vama
763:	i plakašǫ velmi viděvše orǫžie acileševo
764:	i porǫčista prějamoušou kralju sъžešti tělo ego i vъsipati vъ krъčagъ
765:	da stvorimъ grobъ ego na dalečnoi zemi
766:	i slyšavъ to prějamoušъ kral i sъžeže plъt ego
767:	i vъsypa vъ zlat krъčagъ
768:	i otpousti crema
769:	i viděvša crě i urove grъctii divišǫ sę gljušte
770:	o silo i slavo acileševa kako tę ne sъvzeměxǫ vъsi gradi i otoci
771:	a nině edinъ zlat krъčagъ n ěs tę plъnъ
772:	i načę ourekšišъ prositi orǫžie ego
773:	i ne davaše go iaiakšъ
774:	nǫ rče
775:	o grъčstii crie i velmǫže i urove sarakinъstii i kaakiistii i palagiistii i ragouilъstii vitezi ne davaite urekšišou orǫžia acileševa
776:	ne uměet bo s nimъ vamъ rabotati
777:	nǫ e daite aiakšou koito uměetъ
	i nositi	< unaccented *je?
778:	i pomněte kogy azъ priidox sъ *l* korabi na pomoštъ vamъ bez zapovědi
779:	a urekšiš sę bě stvorilъ běsenъ
780:	ta pěsъkъ orěše
781:	a solъ sěaše da sę ne pričęsti troiskoi krъvi
782:	i paky otvěšta ourekšišъ
783:	i rče
784:	o urove grъčъstii ne davaite aiakšou orǫžie to
785:	nǫ
	poměně egy xtěxmy vъ otocě onomъ ot zlyǫ bourę pogynǫti za onǫ košoutǫ	< *poměněte ?
786:	i ne smě poiti iajakšъ na opęt vъ grъky za cvětany gždǫ
787:	nǫ poidox azъ
788:	i privedoxъ ę
789:	i stašǫ vlъnenia morskaa
790:	i vy poidoste sъ veselěmъ pod troǫ
791:	da prisǫdite ourekšišou orǫže to
792:	i rče iaiakšъ
793:	o grъctii ourove ne prisǫždaite ourekšišou togo orǫžia
794:	prisǫděte e aiakšou koi xoštetъ po čъstno sъ nimъ vamъ rabotati
795:	i poměnite to egy doidoxmy pod troǫ na branъ
796:	i urva elěnoušъ prěamouševъ snъ tivoucera diceouševa sna
797:	i bliz nego bě ourekšešъ
798:	i ne směaše ego otęti
799:	i otęx bo go azъ aiakšъ
800:	dadite mně to orǫžie
801:	i rče ourekšešъ
802:	o grъčъstii ourove poměněte egy azъ založix svoǫ glavǫ na sręštǫ
803:	i poidox vъ troǫ noštię
804:	i stvori vsě namъ eže na poxvalǫ
805:	i izvědoxъ bělogo fariža reideša kralě
806:	a togo pogoublъša
807:	i doidox kъ vamъ sъ velikoǫ čъstiǫ
808:	daite mně to orǫžie
809:	i ne davaite e iaiakšou koi ne uměetъ ni
	ednoǫ vamъ čъsti sъtvoriti	Case discord in phrase: adj. in sg.inst, noun in sg.gen/dat/loc form. The context would expect an acc
810:	i rče aiakšъ
811:	o grъčъstii ourove poměněte to egda poidox protivǫ ektorou kralju
812:	i vъzęxъ velikyi kamenъ kolikago ne možaxǫ dvignǫti dva viteza ot zemę
813:	i oudarixъ ektora kralě
814:	i poklęknǫ ektorъ i egovъ farižъ na zemę
815:	da prisǫdite mně sie orǫžie
816:	a ne davaite e ourekšou na plěšivǫę glavǫ
817:	i načę govoriti ourekšъ tixymi besědami
818:	o gdna crě i vъsi
	egovi velmǫžie i ourove da věste	Number discord - possessive adj. referring to a dual
819:	azъ ničъsogo prošǫ
820:	nǫ mene poustiste da dovedǫ acileša
821:	i privedoxъ go kъ vamъ
822:	da nině jego prošǫ vamъ	Jagić: Grčka gospodo, xoštu da mi daste živa moga brata Acěliša, da si ga živa postavlju gdě sam' ga vzel'. I počeše gospoda govoriti. on' ga živa privede k nam' a jure e ub'en, mi ga živa ně+mamo ča dati a oruž'ě su ostala, daimo e Urikšešu.
823:	dadite ego mně samo da otvedǫ i postavlę gde togo smъ i vzęlъ
824:	togda crъ i vsę voevody i ourove grъčъstii koi sěděxǫ vъ koulě i načęxǫ poględovati drougъ na drouga
825:	i ne iměxǫ čto otvěštati ourekšišou
826:	i dašǫ emu orǫžie acileševo da imъ ne bi prosilъ acileša
827:	i vidě to aiakšъ
828:	i izę svoi malyi mečъ
829:	i probode sę na tomъ městě za žalostъ svoę
830:	i ozlobi sę o tomъ vъsě voiska grъckaa i oba crě
831:	i vidě to ourekšešъ kako sę ozlobista oba crě i vsi bolěre ego
832:	i reče ourekšešъ oběma crema
833:	ne zlobita sę gdna moa
834:	nǫ da věsta izvěstno
835:	azъ vamъ xoštǫ to stvoriti kako xoštemъ troǫ prěǫti lъstię
836:	i
	viděv to jakoupa gžda troiskaa jako xoštet sę troa skončati i napravi sna svoego menšego koego zověše polidvoroušъ	Gender discord in sentence: m.sg form of participle used for a f.sg subject (Jakoupa)
837:	i pousti jego na onъ polъ morě polinešterou kralju
	koi kraljuvaaše po vsei pagaži i mnoga sъ nimъ zlata i srebra	Cf. Veselovskij 1888:73 for the ʺPagažiaʺ
	davno sę bi sěmę ouxranilo ot troǫ	The optative construction davno bi appears in later texts, but not elsewhere in CS.
838:	i oumysli ourekšišъ
839:	i crma povelě poustiti vъ grъky i donesti mědъ i stъklo i vosъkъ	The same materials are mentioned in Pypin's ed., copper is used also in Tale of Alexander the Elder. In Jagić's ed., the horse is made of black glass: i učini Urikšeš' kona is' črnoga stakla.
840:	i stvori zělo krasna fariža
	sěra	Miklosich: sěrъ 'glaucus'
841:	i izbra *t* vitezъ xrabryixъ
842:	i armatosavъ posadi vъ nem
843:	i	Jagić's edition adds in front of this part an episode with Polypoetes, who was mentioned above by Calchas: I posla po Pilotaša Pancižišta, i pridě nose strělu Gabělovu, ku moraše ednem' vdarcem' tri tur'ne razvaliti
	vъstavъ voiska zašed sъkry sę	Gender discord in sentence: m.sg form of participle used for a f.sg subject (voiska). The sentence is likely missing some elements. Cf. Adžar: i vь nošt' otide i sьkri ix Pamida zad gradom
844:	i korable potaišǫ sę vъ šimoševěx brězěxъ
845:	i izydošǫ iz troǫ na okolišta grъčъskaa
846:	i viděšǫ fariža lěpa i krasna velmi
847:	i povědašǫ troiskymъ gždamъ
848:	i rekošǫ
849:	ašte bi sъi farižъ bylъ vъ troi po mnogo mou bi lěpoty pribylo
850:	i rekošǫ troiskyǫ gždǫ
851:	priveděte ego namъ da go vidimъ	Jagić: pelaite ga v Troju, da ga i mi glědamo
852:	i sъtvorišǫ protivǫ emou sěni
853:	i
	povezoxǫ ego vъ troǫ	The choice of 3pl.aor endings (-xǫ or -šǫ) is quite free.
854:	i doidošǫ do vratъ gradou
855:	i ne može vъniti edino ouxo vъ vrata	Adžar: i exou gradu vrat' ?
856:	i běše velikъ kamenъ nadъ vraty gradou
857:	i xotěxǫ otbiti ouxo farižou
858:	i ne dadoxǫ troiskyǫ gždǫ
859:	nǫ rekošǫ sъtlъšti kamenъ iže běše nadъ vraty	The fateful significance of the stone is explained in the Jagić's edition: I počeše kamen' tlěšti, na kom běše pisano. dokle ta kamen' stoi, ně rasipaniě Troi
860:	i paky xoštemъ rče zazizdati po dobrě
861:	a fariža
	ne děite obrǫbiti	The construction ne+děi + inf is common in later sources, but not typical for CS.
862:	i rastlъkošǫ vrata
863:	i vъvezošǫ fariža vъ grad
864:	da egy bys vъnętrъ togda voini razъbišǫ stъklo mečnymi glavami
865:	i naprasno izkočivše
866:	i isěkošǫ množъstva ljudii
867:	i prěemše gradъ
868:	i prispěšǫ morstii korable i jaže po souxou voisky	Instead, Jagić's Edition mentions Polypoetes again: I vzše voiske turne, a Pilotaš' xitaše strělu Gabělovu i razbiěše po tri turne ednem' vdarcem'. I běše načinil', kako ju opet' vraštaše.ʺ
869:	i isplъnivše gradъ
870:	i načęšǫ sěšti troiskyǫ vitezy
871:	a drugyę izmetašǫ vъ more	Jagić: i vrgoše dole s visokoga turna Aština Iěkaša Ektorovišta. I ondě stoe gledaše oca svoega, kadě xoěše na rvanju. Priěmuš' kral' s ednu čestiju pogibě, a troiske gospe za vlase vlačaxu
872:	i izvedošǫ aleѯandra fariža i elenǫ crcǫ iz vysokogo pirgosa prědъ menelaouša crě
873:	i rče emou elena crca
874:	o gne crju ty bys vęšte krivъ
875:	čemou mene ostavi sъ aleѯandromъ farižomъ da mene svoimъ nevěrъstvomъ prěvari
876:	i otvěšta ei crъ
877:	i rče
878:	o gsne eleno da věsi jako ot seli da sъtvorę azъ da inъ nikto tebe ne prěvaritъ ni prělъstitъ
879:	i povelě oběma sъ aleѯandromъ glavy usěknǫti
880:	i tako skončašǫ sę
881:	i izvedošǫ jakoupǫ gždǫ i vsę troiskyę gždǫ
882:	i posěkošǫ polikšenǫ gždǫ na acileševě grobě jako toǫ radi pogynǫ	Jagić: I kada pridoše, kadě běše grob' Acělišev', i vsta Acěliš' gnevom i reče. ako mi ne dastě Prolikšene gospě v žrtvu, xoštu vam' moju srdu razbiti lad'e o zemlju. Za-č' běše rěkal'. ako budu živ', da mi e žena: ako umru, da mi e žrtva. I vzamše vitězi Prolikšenu gospu i pelaše ju na grob' Acělišev'. I reče Prolikšena gospa. ne poxituitě vitězi za moe tělo, ni edna ruka ně ka mne poxitila razvě matere moee. ako li poxititě ne bu(de) žrtva o mne semu vitězu. A sama sviěše ležešti okol' sebě krila, da bi ne viděli těla ee. I ubiše ju i pristaše korabli k traciiskomu otoku k gradu, kadě běše Polineštor' kral'.
883:	a jakoupǫ
	mtre eę dadošǫ na dělbě ourekšišou	Case discord in apposition: sg.acc + sg.gen
884:	i povede ę sъ pročimi gždami
885:	i kъždo svoego povede
886:	i načęxǫ plakati troiskyǫ gždǫ
887:	i těšaše ix jakoupa kralica glšti
888:	mlъčite čęda moa
889:	ne plačite sę
890:	azъ imamъ
	kto šte našę slъzy utoliti	~ kojšto ?
891:	i uvědě to polinešterъ kralъ kako sę skonča troa
892:	i povelě zaklati polidvorouša prějamouševa sna
893:	i rče metnǫti jego vъ more
894:	i tou pristašǫ korable grъčъstii
895:	i vъzę jakoupa vědro počrъsti vodǫ
896:	i obrěte sna svoego mrъtva
897:	i vъzpi glasomъ veliemъ plačę sę
898:	i slyšavъ to polinešterъ kralъ i izyde na outěšenie jakoupě
899:	i približi sę troiskymъ gždamъ na outěšenie
900:	togda
	tyǫ vъstavše na nъ i noževy ego sъbodošǫ	~ *tiję ?
901:	i viděvše to graždane i pobišǫ ixъ kameniemъ
902:	i vъzvrati sę crъ menelaoušъ sъ vsěmi grъky sъ velikoǫ čъstię stoavše pod troǫ *i* lět i *z* mscъ
903:	i tako skonča sę troiskoe kralevъstvo prěžde roždъstva xsva na *tѯ* lětъ endiktiona *z* go
904:	i tako bъ směrěetъ vъznosęštix sę	The afterword is not found in Jagić's and Pypin's editions.
905:	i sěmę ne čъstivyx potrěbitъ
906:	jakože prrokъ provъzvěsti glę
907:	viděx ne čъstivago prěvъznosęšta sę i vysęšta sę	Ps 36:35 (Ps 37 in NIV) - Viděxъ nečestivago prevoznosęšta+sę i vysęšta+sę jako kedry livanskię: i mimoidoxъ, i se, ne bě, i vzyskaxъ ego, i ne obrěte+sę město ego.
908:	i mimoidox
909:	i ne obrěte sę město k tomu jako bъ pravedenъ
910:	i praudǫ vъzljubi
911:	a pǫti ne čъstivyx potrěbi
912:	i svoeę myšceę grъdymъ protivit sę
913:	a pravo xodęštimъ daetъ blagodětъ
914:	i ne lišitъ dobra xodęštix nezloboǫ
915:	jako tomou podobaetъ vъsěka slava čъs i poklaněnie ocou i snou i stomu douxou nině i prisno i v věky věkom
916:	amin