kvd Kiev Damaskin 27
source

1: Мцá gr. - Thēsauros Damaskinou 1751 s.431-441
Bakačič - NBKM 327 (Athos, 1691) l.266r-277v
апри́лїа ·а· и ·е·-ю нде́лѧ, Mēni aprilliō prōti, kai tē(i) pemptiē(i) Kyriakē(i) tēs hagias Tessarakośtēs
стѫѧ четириде́сетницꙋ. Bakačič: velikago posta
2: жи́тїе и жи́знь прпдо́бные марї́е егптенини, Bios kai politeia tēs hosias Marias Tēs Aigyptias
3: метафрáста по ѡбщем ѧзы́це, ѿ монха послѣднаг дамаскı́на иподїáкона и оучи́телꙗ. Metafrasѳeis eis tēn koinēn glōssan para tu en Monaxois elaxiśtu Damaskēnu tu Hypodiakonu kai Studitu
4: Ве́лїе нѣкое добро ес(т) лю́бымици покаáнїе. [§1] Mega tipotes kalon, eѵlogēmenoi xriśtianoi, hē metanoia,
5: и что̂ тáково ес(т), kai toiuton kalon einai
6: ꙗко въсáкь члкь спсае́т се. hoti pasa anѳrōpon sōnei
7: въсáкые грѣси ѡми́ваеть. holais tais hamartiais tais eѯaleifei
8: въсáкы зло́бы ѿсѣ́каеть. holais tais atyxias tais afanizei
9: н den einai kamia hamartais, hopu na mēn sygxōresē(i) ho Ѳeos, hotan metanoēsē(i) ho anѳrōpos
ѣ́с(т) никоѝ грѣх е́же не пращаеть бъ егдà кает се члкь. [missing: hē metanoia kamnei megalēn xaran eis ton uranon kai eis ton Ѳeon]
10:
11: агглѡм, ꙗко́же повелѣ̀ и гь въ стмь еѵглїи, kai eis tus aggelus kaѳōs to orizei kai ho Kyrios eis to hagion Eѵaggelion
12: рáдос(т) бы́ваеть нâ нбсы ѡ еди́нѡм грѣ́шнице кáющим се. xara ginetai en tō(i) uranō(i) epi heni hamartōlō(i) metanoounti
13: покаáные ес(т) очище́нїе дши члкꙋ, и вто́рое крще́нїе. hē metanoia einai kaѳarismos tēs ѱyxēs tu anѳrōpu, kai dysteri baptisis
14: занѐ кто̂ ѡскврънить пръ́вое крщенїе съ грѣ́хми, пакы̀ съ покаáныемь прїѡбрѣ́таеть. dioti hopoios emolyne to prōton baptisma me hamartiais, palin me tēn metanian to kerdainei
15: покаáнїе ес(т) велїа ползà грѣшномꙋ члкꙋ, hē metanoia einai mega ofelos eis ton hamartōlon anѳrōpon
16: ꙗко́же свдѣтельствꙋють кни́гы црквѣ нашеѝ. kaѳōs to martyroun ta biblia tēs Ekklēsias mas
17: ѿ тáковое покаáнїе спсоше с(е) мно́ѕы грѣшны члцы. ap' autēn tēn metanoian esōѳēsan polloi hamartōloi anѳrōpoi
18: и не тъ́чїю спсше се, kai u monon esōѳēsan
19: нь и стыи бы́ше alla kai hagioi eginan
20: и покланꙗ́ем се и мы̏ дньшны̀ днь. kai tus proskynumen hēmeis tēn sēmeron hēmeran,
21: ꙗко́же и ста мрї́а еги́птенини и́же бѣ̏ блꙋдна и грѣ́шна женâ, и тъ́кмо ꙗко покаá се hōsan kai hē hagia Maria hē Aigyptia, ōpu ēton pornē kai hamartōlē gynaika, kai monon diati emetanoise
22: и по́сти се, ости се kai askēteusen
23: и почте́ се ѿ ба и ѿ члкь. hagiase kai etimēѳē ek Ѳeou kai eѯ anѳrōpōn
24: то̏е стые грѣ́си и покаáные хо́щꙋ поведати днсь лю́бымици. autēnēs tēs hagias tais hamartiais kai tēn metanoian bulomai na diēgēѳō sēmeron, eulogēmenoi xriśtianoi
25: и се́го радѝ млю бголю́бїе ваше, kai dia tuto para kalō tēn auѳentiansas
26: послꙋшаи́те словесà съ въсакым прилежи́нїемь, akusate tus logus meta pasēs proѳymias
да разꙋ́мѣете и na katalabete, kai na maѳete, poson dynetai hē metanoia eis ton anѳrōpon
нави́кнѣте, ко́лико Miklosich: navyknǫti 'manѳanein, discere'
възмагаеть покаáнїе члкꙋ. Miklosich: vъzmagati 'dynasѳai, posse'
27: въ стрáни палестинскые, бѣ̏ нѣ́кы сще́ни° ино́кь [§2] Eis ta merē tēs Palaiśtinēs, ēton henas hieromonaxos
28: зоси́ма имѣ емꙋ̂. Zōsimas to oioma tu
29: бѣ́ш же стáрць тъ̏, въ мно́зѣи добродѣ́тели. ēton de ho gerōn autos kata polla en aretos
30: и то́лико бѣ̏ говѣи́нь въ добродѣтелѣх, kai toson ēton fēmismenos eis tēn aretēn
ели́ко мно́зы ино́цы ѿ окрстъныих монáстырѣх, прихо́ждаахꙋ мно́гащи послꙋ́шати словесà ѿ оꙋ́сть стáрца то́го. hoson polloi kalogeroi apo ta trigyru monaśtēria hypēgenan pollais forais na akusoun logon apo to śtoma tu gerontos autounu
31: сътво́ри бо̂ въ то́мь монасти́ри, и́же бы́с(т) пет͛ дсеть и три̏ лѣ́т. ekame goiun eis ekeino to monaśtērion, hopu ēton xronus penēnta treis
32: потом прїи́де емꙋ̂ помы́шленїе тáковое. epeita ēlѳe tu logismos toiutos
33: ꙗко едà ѡбрѣ́щет се кто̂ е́же поучи́ти ме нѣ́кое дѣло иночъ́ское. ʺhoti taxates einai kanenas hopu na me didaѯē(i) tipotes ergon kalogerikēes?ʺ
34: ес(т) лѝ кто̂ и́же никогдà не требꙋеть ничто̂, нь ес(т) въ всѣ́м съвръ́шень˸ ʺeinai kaneis hopu pote den ton eleiѱe timotes, amē einai eis hola sōśtos?ʺ
35: ес(т) ли́ же кто̂ въ пꙋсти́ны, и́же ме прѣꙋмно́зит въ добродѣ́телѣх˸ ʺtaxates einai tinas eis tēn erēmon, hopu me parasseuei eis tēn aretēn?ʺ
36: сї́а въспими́наше стáрць, auta enѳymumenos ho gerōn
áггль гнь ꙗви́ се Aggelos kyriu efanē
37: и гла емꙋ̂. kai legeiton:
38: зосимâ, добры и вели́ци сꙋт и твоѝ добродѣ́телеи, ʺZōsima, kalē kai megalē einai hē edikē su aretēʺ
39: нь̂ поидѝ нь̂ ıѡрдáнсцѣи рѣцѣ̀. въ монасти́ри и́же ес(т) тáмо бли́зь, ʺamē syre eis ton Iordanēn potamon, eis to monaśtērion hopu einai ekei plēsionʺ
да вди́ши и ны̀е величаи́ши въ добродѣтелѣх ѿ те́бѣ. ʺna idē(i)s allus megalliterus eis tēn aretēn apo senaʺ
40: въстà абїе стáрць, esēkōѳē pareuѳys ho gerōn
41: и пои́де въ ѡном монасти́ри. kai hypēgen eis ekeino to monaśtērion
42: и въложѝ метáнїе kai ebale metanoian
43: и ѡстà тáмо. kai apomeinon ekei
44: обы́чай же имѣáхꙋ иноцы ѡнѝ. synēѳeian de eixan hoi kalogeroi ekeinoi
45: ꙗко чи́сти понделникь исхождаáхꙋ hoti tēn kaѳarēn deuteran, (eugenan hoi kalogeroi holoi apo to monaśtērion, kai) hypēgen eis tēn erēmon pasa henas
46: въ пꙋсти́ни къждо въсáкы,
47: и сътво́раахꙋ тамо даже до нде́ле цвѣ́тоно́сные. kai ekamnan ekei heōs tēn Kyriakēn tōn Baiōn
48: по обы́чаю же бо̂ монасти́рскомꙋ, изы́де и стáрць зосимâ. kata tēn synēѳeian goun tu monaśtēriu eugēke kai ho gerōn Zōsimas
49: и прѣшдь ıѡрдáнь съ инѝми ино́ци. kai eperase ton Iordanēn potamon me tus allus kalogerus
ꙗко́же бо̂ разлꙋ́чише с(е) дрꙋг дрꙋ́га, hōs goun exōrisѳēsan ap' allēlōn tus
прїи́де емꙋ̂ помы́сль ēltѳeton logismos na sebē(i) paramesa eis tēn erēmon
въни́ти въ вънꙋтриѫѧ пꙋсти́ню, Bakačič: da vьnídetь glьbóko vь pustýnju, edà káko wbrě´štet ně´koego stárca pustýnnika da ouslýšit ně´koe slóvo Bžie wt njégo
едà ѡбрѣ́сти нѣкоего̀ стáрца постни́ка, mē na heurē tina geronta askētēn
оуслы́шати нѣ́кое слово бжı́е ѿ не́го. na akusē(i) tipotes logon Ѳeu ap' ekeinon
50: и хо́ждаше, kai pēgenamenos
> ksl. xodę ?
приспѣ чáс пѣти слꙋжбꙋ свою̀. efѳasen hē hōra na diabasē(i) tēn akolyѳian tu
51: потѡм стà на въсток. epeitai eśtaѳē kata anatolas
52: и млꙗше с(е). kai eproseuxeto
53: и тáмо стоющꙋ. ви́дѣ ꙗко се́нь и́же ꙗвлꙗ́ше с(е) члчское тѣ́ло. kai ekei śtekomenos, eiden hōsan iskion hopu efynē anѳrōpinu kormiu
54: помнѣ помнѣ стáрць ꙗко ес(т) приви́дѣные бѣсѡ́ѡское, enomisen ho gerōn, hoti einai fantasia daimonikē
55: áбїе сътво́ри крсть своѝ, kai pareuѳys ekame ton Stauron tu
56: егдá же съвръ́ши слꙋ́жбꙋ свою̀. оузрѐ ꙗвленнѣ [§3] Ho tan de aposōse tēn akolyѳiantu, blepei fanera
57: и хо́ждаше члкь къ де́снꙋю его̀ стрáннѣ. kai eperipatei anѳrōpos pros tēn deѯiantu merean
58: и тѣ́ло его̀, бѣ́ше чръно ѡ мно́зѣ. kai to kormitu ēton mauron kata polla
59: влáсї его̀ бѣ́хꙋ бѣли ꙗко́же ta maliatu ēsan aspra hōsan ta pampakion
бꙋбáкь. < gr. pampakion - Max Fuchs (1835) Neugriechische Gespräche, Augsburg: Karl Kollmann. 26: bambakion, bampakion, pampakion, daraus abgekürzt bambaki. Nach Suidas muss man pambaѯ schreiben < bombiѯ 'Seidenwurm'
60: про́че бѣхꙋ мáли. plēn ētan mikra
61: тъ́кмо дáже до рáмꙋ его̀ доспеваáхꙋ. monon heōs ton ōmon tu efѳanan
62: и ꙗко́же его̀ ви́дѣ стáрць, възрад(о)ꙋва се ѡ мно́зѣ. kai hōs ton eiden ho gerōn exarē kata polla
63: кáко ѡбрѣ́те ѡно̀ и́же прошаáше. pōs heurēken ekeinon hopu ezēta
64: и áбїе начѐ течáти по нем. kai pareuѳys arxēse kai etrexe kata podi tu
65: и ꙗкож(е) ви́дѣ ꙗко течет, kai hōs ton eiden, hoti trexei ho Zōsimas
зоси́мâ (ekeinos perissoteron efeugen. alla ho Zōsimas an) kai ēton gerontas, plēn etrexe perissoteron
66: ӑще и бѣ̏ стáрць, проче́ те́чаше мно́жае.
67: егдà прибли́жи се бли́зь елико слы́шати се глас. въсплáка се стáрць kai hotan ezygōse konta hoson na akuetai fōnē, eklausen ho gerōn
68: и гла къ немꙋ и́же ꙗ́влꙗше с(е). kai legei pros ekeinon hopu efaineto
69: почто̂ радѝ бѣгаеши грѣшномꙋ, рáбѣ бжїи. diati me feugeis ton hamartōlon dule tu Ѳeu?
70: почто̂ ме съмꙋ́щаеши стастáрца, и не стои́ши блсвыти ме. time sygxenesai ton geronta, kai den śtekesai na me eulogēsē(i)s?
71: станѝ радѝ лю́бвѣ хвѣ, śtasu dia tēn agapēn tu Xriśtu
72: ꙗко еˇсмь стáрць hoti eimai gerōn
73: и не мгꙋ последовати ти. kai den śtekesai na mai na se akolyѳō
74: сїа бѣседꙋющꙋ стáрцꙋ и те́чещꙋ, auta syntyxenōntas ho gerōn kai pēlalōntas
приспѣ на едном мѣ́стѣ efѳasen eis hena topon
и́же бѣ́ше ꙗко сꙋ́хы потькь мáль. hopu ēton ōsan ѯeropotamon mikron
75: ѡн же и́же ꙗвлꙗ́ше с(е) ekeinos men hopu efaineto
съни́де ekatebē, kai palin anebē
76: и пакы̀ възы́де.
77: стáрц же стà ho de gerōn eśtaѳē
не можаáше прѣи́ти, mē dynamenos na perasē(i)
78: и плáкаше мно́жае. kai eklaie perissoteron
79: тогдà ѿвѣща ѡˇнь и́же ꙗви́ се, tote apēlogēѳē ekeinos hopu efaineto
80: и гла къ зоси́мѣ. kai legei pros ton Zōsiman
81: прости́ ме аввâ зо́сима га радѝ. sygxōrēson me abba Zōsima dia ton Xriśton
82: не мо́гꙋ стáти видѣти ме. den dynomai na śtaѳō na me idē(i)s
83: ꙗко еˇсмь нага ꙗко́же ме вди́ши, hoti eimai gymnē, hōsan me blepeis
84: и и́но еˇсмь женâ. kai allo hoti eimai gynaika
85: про́че ӑще хо́щеши стостоáти, връ́зы ми еди́нꙋ ѿ ри́зь твоих облѣщи се, plēn ean thelē(i)s na śtaѳō, hriѱe me hena hrason na to balō
86: и тогдà вди́ши ме подати ми млтвꙋ твою̀. kai tote na me idē(i)s, na me dōsē(i)s tēn euxēn su
87: ꙗко́же бо̂ слы́ша зоси́ма. ꙗко имѣнем его̀ възвà, hōs goun ēkusen ho Zōsimas, hoti eѯ onomatos ton ekraѯon
почю́ди се кáко быс(т) прозо́рлива. eѳaumase pōs ēton prooratikos
88: про́че връже еди́нꙋ ри́зꙋ ве́тхꙋ, homōs erhriѱe to hena tu palaiorason
89: и тогдà поидѐ kai tote hypēge
90: и сътво́ри метáнїа. kai ebale metanoian
91: про́че ꙗвлеи́ се, сътво́ри метáнїа homoiōs kai ho fainomenos ebale metanoian
92: и на мно́г чáс стоющи промы́шлꙗющи обои̏. kai pollēn hōran eśtekontan prumita kai hoi duo tus
93: и дрꙋ́г дрꙋгꙋ глю́щи, kai henas ton allon elegen
94: блсви ме рáбѣ бжı́и. eulogēson me, dule tu Ѳeu
95: и на мнѡ́гь чáсь гла женâ ѡнâ, kai me pollēn hōran, legei hē gynaika ekeinē
96: аввâ зо́сима. те́бѣ подбает блсвити ме. Abba Zōsima, esena prepei na me eulogēsē(i)s
97: ꙗко еˇси сще́никь ба вы́шнꙗго. hoti eisai hiereus tu Ѳeu tu hyѱiśtu
98: ꙗко мно́гащи стои́ши въ стмь жрътьвни́це hoti pollais forais eśtaѳēs eis to hagion Bēma
99: и млиши ба радѝ kai parekaleis ton Ѳeon dia allonōn hamartias
инѣ́х грѣсѣхь. !
100: се́го радѝ ты̏ ме блсви. dia tuto eulogēson emena
101: Тогдà гла зо́сима [§4]Tote legei ho Zōsimas
102: стаа бжı́а. блгдть твоà ꙗвлꙗе́т се множаи́ша ѿ моих. hagia tu Ѳeu to xarisma su fainetai perissoteron apo ton edikon mu
103: ꙗко еˇси прозо́рлива, hoti eisai prooratikē
104: и знáеши имѣ моѐ, kai ѯeureis kai to onoma mu
и кáко еˇсмь сще́нникь. kai pōs eimai hiereus
105: се́го радѝ млю ти се мно́го dia tuto parakalōse polla
106: ты̏ ме блсви. esy me eulogēson
107: ꙗко́же бо̂ ви́дѣ женâ ѡнâ и́же ꙗви сѐ ꙗко про́че не блсвитї ю, въстà сáма hōsan eide goun hē gynē ekeinē, hopu efaineton, hoti pleon den tēn eulogei, esēkōѳē monaxē tēs
108: и гла kai legei
109: бъ стыи и́же любит спсе́нїе грѣ́шникѡм, тъи да блсви́т те. ho Ѳeos ho hagios, hopu agapa(i) tēn sōtērian tōn hamartōlōn, ekeinos na se eulogēsē(i)
110: тогдà въстà и стáрць зо́сима. tote esykōѳē kai ho gerōn Zōsimas
111: ѿвѣ́ща ста apekriѳō hē hagia
112: и гла къ зо́симѣ. kai legei pros ton Zōsiman
113: аввâ зо́сима почто̂ радѝ потрꙋ́ди се и прїи́де даже до зде̏ ви́дѣти еди́нꙋ женꙋ̂ грѣ́шнꙋ. Abba Zōsima, diati ekopiases, kai ēlѳes heōs edō, na idē(i)s mian gynaika hamartōlēn?
114: проче поне́же те прине́се бъ даже до зде̏, рци ми plēn epeidē se eferen ho Ѳeos heōs edō, eipe me
115: кáко сꙋ́ть хрстїáни. pōs einai hoi xriśtianoi
116: кáко ес(т) ми́рь, pōs einai hos kosmos
117: кáко сѫт цáрїе. pōs einai hoi basileis
118: кáко сѫт црквѣ хвѣ̀. pōs einai hē Ekklēsia tu Xriśtu?
119: ѿвѣ́ща стáрць apēlogēѳē ho gerōn
120: и глаа, kai legei
121: въсà до́бра сѫт за млтвь твоих мти прпдо́бна. holoi kala einai me tēn euxēn su Mētēr hosia
122: нь̂ мли ба тѣ́х радѝ, и ѡ мнѣ радѝ. alla parakalesai ton Ѳeon kai diat' ekeinus, kai diat' emena
123: ꙗко се́го радѝ потрꙋ́дих се толикы пꙋ́ть грѣшны. hoti dia tuto ekopiasa tosēn śtratan ho hamartōlos
124: глае мꙋ̂ женâ ѡнà. legeiton hē gynaika ekeinē
125: аввâ зо́сима. тебе подбáеть млити се бꙋ ѡ мнѣ̂ радѝ. Abba Zōsima, esena prepei na parakalesē(i)s diat' emena ton Ѳeon
126: про́че понеже ми повелѣваеши, plēn epeidē me horizeis, na kamō hypakoēn
сътво́рити послꙋшáнїе. Bakačič: sъtvoru
127: тогдà стà на мнгѡ час Tote eśtaѳē pollēn hōran
128: и млꙗше се стаа. kai eproseuxeto hē hagia
129: и глас ѿ оꙋ́сть еˇе не сли́шаше се. kai fōnē apo to śtomatēs den akueto
130: и стáрць паде прѣжде на зе́мли, kai ho gerōn epese prumita eis tēn gēn
131: и глаше ги поммлꙋи. kai elege to Kyrie eleēson
132: про́че по чáсѣ многом, възво́дѣ ꙫчи своѝ, homōs me kairon polēn, esykōse ta matia tu
133: и оузрѐ ꙗко ес(т) женâ, еди́нь съжень ѿ зе́мле выше kai blepei, hoti ēton hē gynaika mian pēxēn ѱēla apo tēn gēn
134: и ꙗко́же ю ви́дѣ. въло́жи въ ꙋмь своѝ ꙗко хо́щет бы́ти нѣкое привидѣнїе бѣсо́в͛ское. kai hōs tēn eiden, ebalen eis ton noun tu, hoti ѳelei eiśtai tipote fantasma daimonikon
135: и съмнѣше с(е) ꙗко мли́т се. kai kamōnetai, hoti proseuxetai
136: тогдà ѿвѣ́ща женâ ѡнà tote apekriѳē hē gynē ekeinē
137: и гла. kai legei
138: коà помы́шленїа твоà авва зо́сима. tines hoi logismoi su abba Zōsima
139: и въ ꙋмѣ своемь вълáгаеши ꙗко еˇсмь приви́дѣнїе. kai baneis eis ton noun su, hoti eimai fantasma?
140: женâ еˇсмь грѣшнеи́ша пáче ми́ра въсего. gynaika eimai hamartōloterē para ton kosmon holon
141: тогдà сътво́ри крсть своѝ по въсѐ тѣ́ле своеˇмь. tote ekame ton śtaurotēs eis holon tēs to kormi
142: и гла къ стáрцꙋ, kai legei pros ton gerontai
143: бъ да нас избáвить ѿ съблáзны дїáволскыих. ho Ѳeos, (missing: abba Zōsima,) na mas eleuѳerōse(i) apo tais texnais tu diabolu
144: тогдà зо́сима паде до́лꙋ на зе́млы съ слъ́зами мно́гыми. tote ho Zōsimas epese katō eis tēn gēn me dakrya polla
145: и ѡсе́за но́зѣ стѣи, kai epiase ta podaria tēs hagias
146: и гла къ не́и kai legei pros autēn
147: заклинꙗ́ю те рабо исти́ннаго ха ба. horkizōse dulē tu alēѳinu Xriśtu tu Ѳeu
148: ръци мѝ кáко обрѣ́те се зде̏ въ пꙋсти́ню. eipe me, pōs heureѳēs autu eis tēn erēmon?
ѿ кдѫ есѝ. poѳen eisai?
и кáко по́стиши се. kai pōs askēteuses?
и ко́лико врѣме имáши зде̏. kai poson kairon exeis autu?
149: скáжи ми лю́бвѣ радѝ бжı́е. eipe meta dia tēn agapēn tu Ѳeu
150: не съкри́ ми ничто̂. mēn me kryѱē(i)s tipotes
151: ꙗко сых радѝ блгово́ли бъ и ви́дѣти те. hoti diat' auto eudokēsen ho Ѳeos, kai se eida
да ꙋслы́шꙋ и áзь ползꙋ ѿ сло́весь твоих. na akusō kai egō, na ōfelēѳō apo tus logus su
152: занѐ ӑще не бы хо́тѣль бъ ви́дѣти те, dioti an den ēѳelen ho Ѳeos na se idō
не бых хо́диль толикы пꙋт ӑзь стáраць и не мо́щнь. den ēѳela peripatēsē(i) tosēn śtatan egō ho gerōn kai adynatos
и́же никогдà не мо́гохь вънь изы́ти ѿ ке́лїю мою. hopu pote den edynēѳēka eѯō apo to kellimu na eugō
153: ꙗко́же бо̂ видѣ ста словеса и слъ́зы его, hōs goun eiden hē hagia tus logus, kai ta dakrya tu
гла къ зо́симе, legei pros ton Zōsiman
154: áвва зосимâ. срамлю́ се грѣ́шна повѣдати дѣ́ла моà, [§5] Abba Zōsima, entrepomai hē hamartōlē na diēgēѳō ta erga mu
155: ꙗко сꙋт плъ́на срамь. hoti einai gemata entropēs
156: про́че да исповѣждꙋ ти днсь ꙗвленно къ стню ти. plēn na ta eѯomologēѳō sēmeron fanera pros tēn hagiosynēn su
157: ӑзь чстныи стáрче е́смь ѿ египта. egō, timie geron, eimai apo tēn Aigypton
158: про́че роди́телїе моѝ жи́ше homōs hoi goneis mu ezusan
159: ӑзь имѣх ·вı· лѣ́т. kai egō hēmoun dōdeka xronōn
160: и áбїе ѡстáвих ро́дителїе мо́и, kai pareuѳys afēsa tus goneis mu
161: и бѣжах въ алеѯáндїю. kai efyga eis tēn Aleѯandreian
162: и тáмо бых блꙋ́дница ·зı· лѣ́т, kai ekei ēmoun politikē dekaepta xronus
politikē ~ blúdnica ?
163: и то́лико бых въ грѣсѣ́х бестѫ́дна, kai toson ēmoun eis tēn hamartian ѯekylismenē
164: ꙗко тъкмо да прихо́дет мнозы̂ къ мнѣ̂, hoti monon dia na erxounitai polloi pros emena
не възы́мах ничжо́же, den tus eperna tipotes
165: и то́лико бѣх ни́ща, kai toson ēmoun ptōxē
166: ꙗко ѿ рѫ́кы моей живѣх. hoti me ta xeria mu ezoun
167: когдà съ pote me tēn hrōkkan
фꙋркꙋ, makedonski.info: furka 'vid vreteno za predenje', rechnik.chitanka: xurka
168: когдà съ pote me allēn duleian
инѣ́ми работами. ~ vsěmi
169: въ еди́нь бо̂ днь изы́дох въс краѝ мо́ра. mian goun hēmeran eugēka eѯō eis to paragiali
170: и ꙋ́зрех множь́ство мно́го члцы, kai blepō plēѳos pollōn anѳrōpōn
и́же въхо́ждахꙋ въ ко́рабль нѣ́кы вели́кь. hopu esebainan eis hena megalon karabi
171: и ꙗко́же их видѣх въпросих еди́ного ѿ ных. kai hōs to eida, erōtēsa henan ap' ekeinus
172: где̏ хо́дет члцы ты̏. pu pagenusin hoi anѳrōpoi autoi?
173: и рче́ ми ꙗко въ ıерлсмь хо́дим͛. kai eipe me, hoti eis tēn Hierusalēm pagenmen
174: занѐ ннꙗ приспѣ́ваеть днь въздвиже́нїа. dioti tōra konta fѳanei tēs Hyѱōseōs hē hēmera
175: Тогдà глахь къ не́мꙋ tote legō pros ekeinon
176: едà хотет ли и ме́нѣ˸ ta xates ѳeloun kai emena?
177: гла ми ѡˇнь. legei me ekeinos
178: ӑще имáши ѿкꙋ́пь да подáси, никто́же те не забавлꙗ́еть. ean exē(i)s ton naulon na dōsē(i)s, kaneis den se empodizei
179: ѿвѣ́щах apokriѳēka
180: и глаáхь емꙋ̂. kai legō tu
181: ѿкꙋ́пь не имáм ton naulon den exō
182: нь̂ имáм тѣло моѐ. amē exō to kormi mu
и пи́тати се и хо́дити и дáже до ıерслма безь ѿкꙋ́па. kai na ѳrafō, kai na hypagō kai heōs ta Hierosolyma, xōris agōgion
183: ѡˇнь ꙗко́же слы́ша словеса моà, ѿи́де смѣю́щи ѿ менѣ. ekeinos hōs ēkuse eus logus mu, efyge gelōntas apo emena
184: аз же авва зо́симâ. неꙗко имáх добрь съвѣ́ть пои́ти въ ıерлсмь egō de Abba Zōsima, oxi hoti eixa kalon skopon na hypagō eis tēn Hierusalēm
185: нь̂ въсхо́тѣх прїѡбрѣ́сти и инѣх члцѣх, да сътво́рꙋ хотѣнїе своѐ. amē ēѳela na heurō kai allus anѳrōpus, na kamnō tēn epiѳymian
186: ре́кох ти аввâ зосимâ. eipa se Abba Zōsima mu
187: не понꙋждаи́ ме ре́щи по напрѣд. mēn me anagkalē(i)s na eipō kai parekei
188: ꙗко ѡсквръ́нꙗю въздꙋхъ и зе́млю съ сло́веси мои́ми. hoti miainō ton aera kai tēn gēn me ta logia mu
189: сї́а рче стаа auta eipen hē hagia
190: и оумлъ́ча. kai esōpase
191: тогдà гла ей стáрць. tote legeitēn ho gerōn
192: рци́ ми мти прпдобна даже до ко́нцà. eipe mu mēter hosia heōs to telos
193: и не съкриваѝ ничто́же ѿ ме́нѣ. kai mēn apokryѱēs tipotes apo emena
194: пакы̀ ѿвѣ́ща ста palin apekriѳē hē hagia
195: и гла емꙋ̂. kai legeiton
196: аввà зосимâ понеже ме понꙋ́ждаеши, ре́щи ти ти по напрѣд, Abba Zōsima, epeidē me anagkazeis na de eipō kai parekei
197: áбїе повръ́гох фꙋ́ркꙋ мою̀ pareuѳys erhriѱa katō tēn hrōkkan mu
198: тогдà, и те́кох въ еднь ко́рабль ѿ ѡнѣх. kai tote trexō eis hena karabin ap' ekeina
199: ꙗко бѣ́хꙋ и инѝ ко́рабле готови пои́ти. hoti ēsan kai alla polla karabia hetoima na kinēsoun
200: и ви́дѣх дсе́ть юноше крáсных и́же хо́тѣхꙋ въни́ти въ ко́рабль. kai blepō deka palikaria eumorfa, hopu esebainan eis to karabi
201: и глахь ймь kai legōta
202: възмете и ме́нѣ съ со́бою, eparte kai emena me tu logusas
203: и подáдите ѿкꙋ́пь менѣ радѝ. kai dōsete ton naulon diat' emena
204: и хо́щꙋ ви искꙋ́пити. kai ѳelō ton eѯagorasē(i)
205: ѡни́ же ꙗкоже слы́шаше възеше ме въ ко́рабль. ekeinoi de hōs ēkusan, ebalan me eis to karabi
206: и ели́ци грѣси сътво́рих тамо аввâ срамлꙗю сѧ повѣ́дати ти. kai hosais hamartiais ekama ekei Abba, entrepomai na su tais eipō
207: про́че се̏ тъ́чїю чюждꙋ се кáко не растръже се мо́ре пожрѣти нас въсѣ́х и́же бѣ́хомь. plēn auto monon ѳaumazō, pōs den eoxisen hē ѳalassa na mas katapiē(i) holus, hōsan ēmeѳan
208: нь̂ ел͛ма бъ ѡжи́даше покаáнїе моѐ. amē an tyxē(i) ho Ѳeos ekarterei tïn metanoian mu
ꙗко́же изы́дох изь ко́раблꙗ, не дово́лни ми бѣхꙋ прѣждные моѝ грѣ́си. hōsan de eugēka apo to karabi, den me esōsan hē(i) prōtais mu hamartiais
209: нь̂ пои́сках и и́нѣх лю́бленникь множаи́ши. amē egyreua kai allas agapētikus perissoterus
210: егдà приспѣ̀ днь въздвыже́нїа, ӑз же ꙗко́же и прѣжде тво́рех грѣх. hotan de efѳasen hē hēmera tēs hyѱōseōs, egō hōsan kai prōta ekamna tēn hamartian
211: ви́дѣх же члцы но́щїю идже́ въхождаáхꙋ въ црквь eblepa de anѳrōpus tēn nykta hopu hypēgenan eis tēn Ekklēsian
212: после́дствовах бо̂ и ӑзь, тъкмо да зрꙋ̀ юно́ше. hakoluѳēsa tus goun kai egō, monon na blepō ta palikaria
213: ели́ко же нꙋждаáх се въни́ти даже до врáть hoson de eśtrimōnumoun, na sebō eis tēn ѳyran
Bakačič: nь eliko vь těsnex+se vь dveri da+ vъnidu, mene wtpyxaxu druzïi i ne+wstavljaxu me da+ vьnidu
йнь me eśtrimōnan alloi, kai den me afēnan na sebō
изревáше ме Miklosich: izrěvati 'extrudere'
214: и не ѡставлꙗ́ше ме въни́ти.
215: егдà же въхо́ждаахꙋ въсѝ въ црковь, áзь про́че не възмо́гох въни́ти вънь̀, hotan de esebēkan holoi eis tēn Ekklēsian, egō pleon den ēmporesa na sebō parekei
216: три̏ и четири крáть покꙋсих се въни́ти, treis kai tessares forais eparxisa
217: и про́че не възмо́гохь вънити. kai pleon den ēmporesa na sebō
218: тогдà пои́дох tote epēga
219: и стах вънѣ̀ въ еди́нь ꙋгль̀. kai eśtaѳeka eѯō eis mian gōnian
220: и стою́щи ми тáмо въспоминах ꙗко ѿ съгрѣшени моих не мо́гꙋ въни́ти. kai śtekamenē ekei enѳymēѳēka, hoti apo tais hamartiais den dēnomai na sebō
221: и ꙗко́же въспáках се грѣх радѝ моих, kai hōsan eklaia dia tas hamartias mu
ви́дѣх више менѣ blepō epanōѳen mu kai ēton mia eikona tēs Panagias
222: и бѣ̏ еди́на ико́на
прчстина, ~ prčstyę !
223: ꙗко́же ю видѣх прослъ́зих се kai hōs tēn eida, edakrysa kai eipa
224: и рех.
225: дво влдчце бце, и́же родила еˇси га нáшего ıѵ хà. Parѳene Despoina Ѳeotoke, hopu egenēses ton Kyrion hēmōn Iēsoun Xriśton
разꙋмѣх ꙗко не́ смь дсои́на зрети стꙋю твою̀ ико́нꙋ, gnōrizō, hoti den eimai aѯia na blepō tēn hagian su eikona
радѝ мѡ́гых моих грѣсѣх, dia pas pollas mu hamartias
226: понже се́го радѝ бы́с(т) бъ члкь, plēn epeidē dia tuto eginen ho Ѳeos anѳrōpos
радѝ да призовет грѣ́шникы въ покаáные, dia na kalesē(i) tus hamartōlus eis metanoian
227: помо́зы ми и ме́нѣ вънити въ црквь. boēѳēson me kai emena na sebē eis tēn Ekklēsian
ви́дѣти дрѣ́во и́же распе́т се снь твоѝ радѝ грѣ́хы моѐ. na idō to (hagion) ѯylon, hopu eśtaurōѳē ho Hyos su dia tais edikais mu hamartiais
и пролїа стѫѧ его̀ кръ́вь kai exyse to hagion tu Haima
радѝ да спсе́ть грѣ́шникы, dia na sōsē(i) tus hamartōlus
228: и ӑще спдо́блю се ви́дѣти его̀. kai ean kataѯiōѳō na to idō
те́бѣ вълагаю испорꙋчницоу къ снꙋ твоеˇмꙋ, esena banō eggyētēn pros ton Hyon su
ꙗко про́че не ѡскврънити ми плът мою̀, hoti pleon na mēn mianō to kormi mu
229: нь̂ ꙗко же изы́дꙋ ѿ црквѣ, alla hōsan eѯebō apo tēn Ekklēsian
иде́же ме настáвиши пои́дꙋ. hopu me hodēgēseis, na hypagō
230: сїа рехь [§6] Auta eipa
231: и прїеˇхь мáлое ꙋтѣше́нїе. kai epēra kamposēn plēroforian
232: потом съмѣсих се съ ини́мы члкы, epeita anakatōѳēka me allus anѳrōpus
233: и вънидох въ црковь. kai esebēka eis tēn Ekklēsian
234: и про́че никто́же не забавлꙗ́ше ме kai pleon kaneis den ēton na me empodisē(i)
ꙗко́же пръви крáт. hōsan tēn prōtēn foran
235: нь̂ ꙗко́же прѣжде забавлꙗ́емь, alla hōsan protētera empodizomoun
тáко ско́рѣе вънꙋ́трь въ црквь. etzi hypēga eukola mesa eis tēn Ekklēsian
236: и ӑбїе страх и тре́петь ме въспрїеть kai pareuѳys tromos kai fobos me epēren
егдà ви́дѣх дрѣ́во крстное. hotan eida to ѯylon tu Stauru
237: падох на землѝ долѣ̀ epesa goun katō eis tēn gēn
238: и поклоних се съ слъзами. стмꙋ ѡно́мꙋ дрѣ́вꙋ. kai eproskouēsa me dakrya to hagion ekeino ѯylon
239: и ꙗко́же поклони́х се, kai hōsan to eproskouēsa
текѡͯ пакы̀ на мѣ́стѣ иде́же бѣ̏ въѡбрáженна бца. edrama palin eis ton topon, hopu ēton iśtorismenē hē Ѳeotokos
240: и съ слъ́зами плачю́щи глахь. kai me dakrya klaigontais elegse
241: ты̏ прѣстаа дво не гнꙋшаи́ ше менѣ грѣшнꙋю и не дсои́ною рáбꙋ твою̀. esy Panagia parѳene den me esyxaѳēs tēn hamartōlēn kai anaѯian dulēn su
242: нь̂ спдо́би ме ви́дѣти ѡно̀ йже възлю́бых amē ekataѯiōses me na idō ekeino hopu agapoun
и хо́щꙋ. kai ēѳela
243: се́го радѝ влдчце бце, покáжи ми и пꙋ́ть къ спсе́нїю. dia tuto Despoina Ѳeotoke deiѯe me kai śtratan pōs na sōѳō
244: ты̏ бѫдѝ наставителница спсе́нїю моемꙋ̂. esy genu hodēgia tēs sōtērias mu
245: ты̏ и́же быс(т) испорꙋчница, ты̏ ме настáви кáко ꙋгодити снꙋ твоемꙋ̂. esy hopu egines eggyētria, esy me kaѳodēgēse, pōs na aresō ton Hyon su
246: глю́щи ӑзь тáкова, оуслы́шах глас иде́же ми прїиде legōntas, egō poiauta, ēkusa fōnēn hopu me ēlѳen
247: ꙗко áще прѣи́дешеи ıѡрдáнь, хо́щеши ѡбрѣ́сти великїи покоѝ. hoti an perasē(i)s ton Iordanēn, ѳeleis heurē(i) megalēn anapausin
Bakačič: jáko ášte prě´ideši Iwrdánь, xóšteši wbrěstì velíkïi pokói
248: и ꙗко́же ꙋслы́шах, възвах велїемь глсѡм. kai hōs to ēkusa, ekraѯa megalofōnōs
249: влдчце влдчце, не ѡстáви менѣ̀. Despoina despoina, mē egkatalipē(i)s me
250: сї́а рех auto eipa
251: и изы́дох пои́ти къ ıѡрдáнꙋ. kai eugēka na pagenō pros ton Iordanēn
252: и kai pēgenamenē me eiden henas xriśtianos
Bakačič: Idúšti+ že mně`, vidě` mè edínь Xristianínь, i izjétь trì cáty, i dástь mì za imè Xvo
ходѣщꙋ ми Could be analyzed as f.sg.acc too, but a dative absolute makes sense. Such forms (m.sg participle with mi, with Maria as subject) are common in CIAI 1570, based on an older translation. This form seems to have been described by Mirčev (1978:243 - udlъžanieto na deepričastie -mi).
ви́дѣв ме нѣ́кы хрстїáнинь, gr. eiden: 3sg.aor
253: и kai eugale treis folais
изъ́мь три̏ ме́днице gr. eugale: 3sg.aor
254: и подас(т) ми радѝ име́ни хвѣ̀. kai me edōke dia to onoma tu Xriśtu
255: възех бо их ӑзь epēra tais goun egō
256: и кꙋпих три̏ хлѣ́бы съ ни́ми. kai agorasa tria ѱōmia met' ekeinais
257: тáмо въпросихь еди́ного члка, коѝ пꙋ́ть ходит на ıѡрдáнь, ekei erōtēsa henan anѳrōpon, poia śtrata pagenei eis ton Iordanēn
258: и покáза ми. kai edeiѯe me
259: и áбїе плáчющꙋ ми ходѣх пѫ́тем, kai pareuѳys klaigōntas epropatoun tēn śtratan
Bakačič: I ábïe pláčušti poidóxь po w´nom púti
260: и къ вче́ри приспѣх въ хрáм стго ıѡáнна прдтчю. бли́зь ıѡрдáна. kai prosarga efѳasa eis ton naon tu hagiu Iōannu tu prodromu, konta eis ton Iordanēn
261: и въ днь тъ̏и приче́стих се въ монасти́ри. kai tēn hēmeran ekeinēn emetalaba eis ton monaśtērion
262: и не сънедох͛ поль хлѣ́ба kai efaga kai mison ѱōmi
263: и пихь ѿ во́ди ıѡрдáна kai epia kai apo to neron tu Iordanu
264: потом възлегох epeita epeisa
265: и прѣспах тáмо. kai ekoimēѳēka ekei
266: и за(о)ꙋтрà егда днь бы́с(т). kato to taxy hotan eѯemērōsen
съни́дох долѣ на ре́кꙋ ekatebēka katō eis ton potamon
267: и ѡбрѣ́тохь мáль корабль kai heurēka mikron karabion
268: и прѣи́дох. kai eperasa
269: и прїи́дох даже до зде̏ kai ēlѳa heōs hopu me blepeis, abba Zōsima
иже же ме вдиши аввâ зосимâ. < *ideže ?
270: ѿвѣ́ща стáрць [§7] Apekriѳē ho gerōn
271: и гла ей. kai lepei tēs
272: колико лѣ́ть имáши стаа ѿнѣ́лиже еˇси зде въ пꙋсти́ни˸ posus xronus exeis hagia, afontis eisas autu eis tēn erēmon
273: гла емꙋ̂ ста. legei ton hē hagia
274: ·м· лѣ́т, имам аввà зосимâ ѿнѣлиже еˇсм зде̏. tessarakonta xronus exō Abba Zōsima, afontis eimai edō
275: гла ей зосимâ, legei tēs ho Zōsimas
276: и ѿ кдꙋ ѡбрѣтаеши пи́щꙋ твою̀ даже до днсь. kai poѳen heuriskes tēn trofēn su heōs tēn sēmeron
277: илѝ кáко прѣи́де толикое лѣ́ти, ē pōs eperases tosus xronus
278: гла емꙋ ста. legei ton hē hagia
279: два̏ и по́ль хлѣба имѣ́х егдà прѣи́дох ıѡрдáнь. dyo hēmisy ѱōmia eixa, hotyn eperasa ton Iordanēn
280: и то́лико исъхо́ше, ꙗко бы́ше ꙗко́же кáменїе. kai toson eѯērauѳēsan, hoti eginan hōsan petrais
281: по мáлꙋ бѡ̀ по малꙋ прѣи́дох съ ними. и ѿ трáви се̏и пꙋсти́ннѣ. ap oligon goun oligon eperasa met' ekeina, kai apo ta xortaria autēs tēs erēmu
282: ѿвѣ́ща стáрць apekriѳē ho gerōn
283: и гла ей. kai legei tēs
284: и кáко прѣи́де то́лико врѣ́ме. kai pōs eperases poson kairon
285: имáше ли досáдꙋ ѿ дїáвола, илѝ нѝ˸ eixes tipote peirasmon apo ton diabolon, ē oxi
286: гла емꙋ̂ ста. legei ton hē hagia
287: аввà зосимâ. ве́щь ли ме въпрашаеши, идѣже abba Zōsima, pragma me erōtēses, hopu frittō na se to eipō
Bakačič: Ávva zwsimà. véšti vъprosílь me esì ejé+že bojú+se reštì tì, Íbo ášte vьspomenù tolíkaa iskušénïa jáže prětrьpě`x i postradáxь, oustrašáju+se da ne+stráždu íxь páki
тре́пещꙋ изре́щи ти. Vmpp-si:Afsan ?
288: занѐ ӑще въспомѣ́нꙋ то́ликые напáсти и́же прѣтръ́пѣх и пострдáхь, dioti an enѳymēѳō tus tosus peirasmus, hopu hypemeina, kai epaѳa
бою́ се да не пострáждꙋ. fobumai na mēn tus paѳō palin
289: пакы̀ гла ей стáрць. legei tēs ho gerōn
290: млю ти се рáбѣ исти́ннаго хà parakalō se dulē tu alēѳinu Xriśtu
291: не съкри̂ ничто́же. mēn me kryѱē(i)s tipote
292: нь̂ въсà скáжи ми лю́бвѣ радѝ хвѣ. amē hola deiѯeme ta dia tēn agapēn tu Xriśtu
293: ѿвѣща стаа apekriѳē hē hagia
294: и рче́ емꙋ. kai eipe tu
295: вѣ́рꙋ ми имѝ аввà зосимâ, piśteuse me abba Zōsima
296: се́дмь на дсе́ть лѣт сътворих въ пꙋсти́ню сїю, dekaepta xronus ekama eis tēn erēmon etutēn
и́же досади многы имах ѿ дїáвола. hopu peirasmus pollus eixa apo ton daimona
297: занѐ егдà начи́нах ꙗ́сти, въспоминах ме́са и ри́бы и́же бѣхꙋ въ еги́пте. dioti hotan ēѳela arxēsē(i) na fagō, enѳymuroun to kreas kai ta ѱaria hopu ēsan eis tēn Aigypton
298: въспоминах винâ мно́гаа и́же пїáхь въ егѵпте, enѳymumon to krasi to poly hopu epina eis tēn Aigypton
299: и kai ekatakaieto hē kardia mu
раждизáше с(е) ꙋтро́ба моà. Miklosich: raždizati 'incendere'
300: ꙗко зде̏ поне води не имѣ́х пити. hoti edō ka(i)n neron den eixa na piō
Bakačič: íbo zdě` ni póne vódu imě´xь da+ píju
301: и пакы̀ въспоминах kai palin enѳymumoun ta tragudia hopu ēxeura
козлоглáсованїа и́же знах, Bakačič: gudénïa
302: и начи́нах козлоглáсовати. kai arxiza na tragudō
303: и пакы̀ въспоминах грѣ́хы моѐ, и прстꙋю двꙋ йже положих испорꙋчни́цꙋ, kai pareuѳys eѳymumun tais hamartiais mu, kai tēn panagian Parѳenon hopu ebala eggyētrian
304: и прихо́ждаахꙋ ми ꙗко́же слъзы kai ērxountan me hōsan dakrya
305: и плаках се ѡкаáнна. kai eklaia hē talaipōrē
306: и ꙗко́же млихь бцꙋ. свѣ́ть множаи́ши просъ́вте прѣд мною̂. kai hōsan epekalumoun tēn Ѳeotokon, fōs perisson elampen emprośta mu
307: и погыбаáхꙋ помы́шленїа моà зла̏а. kai exanonto hoi logismoi hoi kakoi
308: кáко повѣ́дати ми аввâ зосимâ о́гнь и́же распалꙗ́ше срдце моѐ блꙋда радѝ. pōs na se deēgēѳō abba Zōsima tēn śtian hopu ekame tēn kardian mu dia tēn porneian
309: нь̂ ꙗко́же ми прихождахꙋ тáкова помы́шленїа, ле́жах долѣ на землѝ съ слъ́зами. alla hōsan me ērxeto tetoios logismos, epefta katō eis tēn gēn me dakrya
310: и не въстах, kai den esēkōnōmu
Bakačič: i ne (vь)vьstavaxь ašte nexotěx viděti onago světa da raždenjet pomysly moe
ӑще не хотѣх ви́дѣти свѣт ѡ́нь раси́пати се помы́шленїа моà. ean den ēѳela idē(i) ekeino to fōs na skorpisē(i) tus logismus mu
Bakačič: ášte ne+xotě`xь víděti w´nago svě´ta da raždenjét pómysly moè
311: про́че съ тáковим напáстьми аввà зосимâ, досаждаема бых, ·зı· ѡнѣ́х лѣ́т. loipon me toiutus peirasmus abba Zōsima, epeirazumoun tus dekaepta ekeinus xronus
312: ѿ толѣ даже до днсь съ помо́щїю apo tote de, heōs tēn sēmeron me boēѳeian tēs panagias mu, den exō tipote peirasmon
Bakačič: Wt tólě+že dáže do dnsь pómoštiju Prěstýe moéje dě´vy ne ímamь nikoégo+že iskušénïa
прѣчстыю ми, не имѣю̀ никою̀ досáдꙋ, < *-ǫjǫ ili *-yję ?
313: гла ей зоси́мâ, [§8] Legei tēn ho Zōsimas
314: и проче не пои́ска ли пи́щꙋ илѝ оде́ждꙋ имети˸ kai pleon den egyreuses trofēn, ē hruxon na exē(i)s
315: гла емꙋ̂ ста. legei ton hē hagia
316: хлѣ́бы ѡˇны и́же ти рех, сънедох йхь въ ·зı· лѣт, ta ѱōmia ekeina, hōsan se eipa, efaga ta eis tus dekaepta xronus
317: и ѿ то́лѣ питѣю́ се ѿ трáвꙋ земли сеи̏. kai apo tote trefomai me ta xortaria tēs gēs autēnēs
318: ѡдѣждꙋ же мою̀ и́же имѣх пръвѣ́е. раздраше с(е) и падоше. to hruxon mu de to prōton, hopu eixa, exalase kai epese
319: и стꙋ́дени мно́гы имѣх но́щїю, kai kryada pollēn eixa tēn nykta
320: и пакы̀ въ дне имѣх вели́кы зноѝ. kai palin tēn hēmeran eixa perisson kauma
321: то́лико иде́же многащи падах долѣ ꙗко́же мръ́тва ѿ стꙋдени мно́гые. toson hopu pollais forais epefta katō, hōsan apoѳamenē apo tēn kryada tēn pollēn
322: нь̂ бъ и́же рче́ ꙗко не ѡ хлѣбѣ тъ́кмо жи́вет͛ члкь, тъ̏и мѐ пи́таше и покри́ваше ме. alla ho Ѳeos hopu epien, hoti uk ep' artō(i) monō(i) zēsetai anѳrōpos, autos me eѳrefe kai eskepaze me
323: ꙗко тъ̏ поло́жи вь нбса на ѡблáцѣх. hoti autos periballei ton uranon en nefelais (LXX: tō(i) periballonti ton ouranon en nefelais)
Bakačič: jáko tь" wděváetь nbo w´blaki
324: зосимâ жа ꙗко ꙋслы́ша ѿ пи́сани глет, ѿвѣ́ща ho Zōsimas de hōsan ēkusen, hoti dia grammatōn ton esyntyxen, apēlogēѳē
325: и рче ей. kait eipe tēn
326: вѣ́си ли ста моà ѿ пи́сани˸ ēѯeureis hagia mu grammata
327: илѝ наꙋчи́ те кто̂˸ ē edeiѯesu ta kaneis
328: гла емꙋ̂ ста. legei ton hē hagia
329: аввâ зосимâ, ӑзь члка е́ще не ви́дѣх ѿне́лиже прїи́дох͛ зде̏, abba Zōsima, egō anѳrōpon akomi den eida, afontis ēltѳa edō
тъ́чїю стию ти днсь. monon tēn hagōsynēn su sēmeron
330: нь̂ нѝже понѐ ѕвѣрâ, илѝ ино что̂ жи́вотно видѣх то́лико врѣ́ме. alla mē de ka(i)n ѳērion, ē allo tipotes zōon eida toson kairon
331: нижѐ писáнїе вѣмь или ꙋчи́х се аввâ моѝ. mē de grammata ēѯeurō, ē emaѳa Abba mu
332: нь̂ бъ иде́же подаваеть разꙋ́мь въ члцѣх, ѡнь̀ ме наꙋчѝ сїá словесà. amē ho Ѳeos hopu didei tēn gnōsin eis tus anѳrōpus, ekeinos me ta deixnei auta ta logia
333: мли ꙋ́бо ба аввâ зосимà ѡ мнѣ̂ грѣ́шнои радѝ. parakalei goun ton Ѳeon abba Zōsima diat' emena tïn hamartōlēn
334: ꙗко́же емꙋ̂ рче́ ста. hōsan tu eipen hē hagia
и зосимâ хо́тѣ сътво́рити метáнїа. kai ho Zōsimas ēѳelēse na balē(i) metanoian
335: тогдà ко́снꙋ се емꙋ̂ ста Tote epiase ton hē hagia
NBKM 327: Nь staa oudrьža ego
336: и не ѡставї его̀ сътвори́ти съвръ́шенꙋ метáнїю. kai den afēse na balē(i) sōśtēn metanoian
337: тъ́чїю рче емꙋ̂. monon ton eipen
338: аввâ зосимâ. сї́а и́же ти изре́кѡͯ и слы́ша, блюдѝ никомꙋже рцѝ доиде́же прѣстáвлю се. Abba Zōsima, auta hopu se eipa kai ēkuses, prosexu kanena na mēn ta eipē(i)s, heōs hu na apoѳanō
339: нь̂ ты̏ ннꙗ поидѝ съ ми́рѡм, amē esy tōra syre eis to kalon
340: и въ грѣ́дꙋщее лѣ́то хо́щеши ме ви́дѣти пакы̀, kai eis ton xronon hopu erxetai, ѳelei me idē(i) palin
341: про́че сътво́ри сїà и́же ти глю. plēn na kamē(i)s auto, hopu se legō
342: въ грѣдꙋщее лѣ́то не прѣидѝ ıѡрдáнь ꙗко́же имáте ѡбы́чаи. apo xronu na mēn perasē(i)s ton Iordanēn, kata pōs exete synēѳeian
343: нь̂ прѣбы́ваи въ монасти́ри. amē apomeine eis to monaśtērion
344: ꙗко ӑще хо́щеши изы́ти. не хо́щеши възмо́щи. hoti an ѳeleis na eugē(i)s, den ѳeleis dynēѳē(i)
345: и въ вели́кыи четврътькь вче́рь, прїимѝ стаа таи́на добрѣ̀, kai tēn megalēn pemptēn arga epareta hagia Myśtēria kalutzika
346: и прине́си на ıѡрдáнь, kai ferta eis ton Iordanēn
347: и ѡжидаи́ ме тамо. kai karterei me ekei
348: ꙗко ѿнѣ́лиже прїидѡͯ зде̏, е́ще не приче́стих се. hoti afontis ēlѳa edō, akomi den emetalaba
349: се́го радѝ млю ти се да ми принесеши стое причещенїе. kai dia tuto parakalōse na me ferē(i)s tēn hagian Koinōnian
350: и да рчеши и аввâ ıѡáннꙋ̂ игꙋ́менꙋ монастирскомꙋ блю́сти се добрѣ̀. kai na eipē(i)s kai ton Abba Iōannēn ton hēgumenon tu monaśtēriu sas, na prosexetai kala
351: ꙗко мнѡ́га зла̏ сꙋ́т͛ вънꙋ́трь монасти́ра, и́же тре́бꙋють исправле́нїа. hoti polla kaka einai mesa eis to monaśtērion, hopu xreiazountai na diorѳōѳoun
352: сї́а рче ста auta eipen hē hagia
353: и áбїе ѿбѣ́же въ пꙋсти́ню. kai pareuѳys efyge pros tēn erēmon
354: стáрць же чю́ждаше с(е) кáко рче ѡбы́чаи монасти́рскы. ho de gerōn eѳaumaze, pōs ton eipe tēn synēѳeian tu monaśtēriu
и кáко вдѣше съгрѣше́нїе монастир͛ское. kai pōs ēxeure ta sfalmata tu monaśtēriu
355: и тъ́чїю падѣ долѣ на землѝ, kai monon epese katō eis tēn gēn
356: и цѣлова мѣ́сто иде́же стоáша ста kai efilēse ton topon, hopu eśteketo hē hagia
357: и блгодарещи ба, възврáти се въ монастир(ь), kai euxarśtōntas ton Ѳeon, egyrisen eis to monaśtērion
358: ꙗко́же прїи́дѣ дрꙋ́гое лѣто, по ѡбы́чаи монасти́рскомꙋ, хотѣáше зосимâ изы́ти и ѡнь̀, [§9] Hōsan de ēlѳen ho allos xronos, kata tēn synēѳeian tu monaśtēriu, ēѳelēsen ho Zōsimas na eugē(i) kai ekeinos
359: и не възмо́же. kai den ēmporesen
360: ꙗко възе́ть его̀ тре́савица. hoti ton epiase ѳermasia
361: и тогда въспомѣ́нꙋ кáко рче емꙋ̂ ста, изы́ти изъ монасти́ра. kai tote eѳymēѳē, pōs ton eipen hē hagia, na mēn eugē(i) apo to monaśtērion
362: про́че сътвори мáло дны тресавицею дръжим loipon ekamen oligais hēmerais ѳermasmenos
363: и пакы̀ ꙋсцѣ́ле. kai palin hygianen
364: егдà же приспѣ̀ вели́кыи че́тврьтокь. hotan de efѳasen hē megalē pemptē, epēre tēn hagian Koinōnian, hōsan ton eipen hē hagia
възѐ стое причеще́нїе ꙗко́же рче емꙋ̂ стаа. Bakačič: vъzétь
365: и възе́т мало смо́квы и фи́никы и ле́щꙋ квáшенꙋ въ во́дѣ. kai epēre kai oliga syxa, kai foinikia, kai fakēn bremenēn eis neron
366: и поидѐ бли́зь рѣ́кы, kai hypēgen konta eis ton potamon
367: и ѡжи́даше ви́дѣти стꙋю. kai ekapterei na idē(i) tēn hagian
368: и плáкаше мно́жае како закáснѣ ста и не прихо́дит, kai eklase perissa, pōs argēsen hē hagia, kai den ērxeto
369: и пакы̀ прїи́доше емꙋ̂ тáмо и дрꙋга помы́шленїа. kai palin ekei ēlѳeton allos logismos
370: и вълáгаше въ ꙋмь своѝ ꙗко ӑще прїи́деть ста, съ чим хо́щет прѣи́ти ıѡрдáнь kai ebaien eis ton noun tu, hoti ean elѳē(i) hē hagia, me ti na perasē(i) ton Iordanēn
и́же ко́рабль нѣс(т). hopu karabion den ēton?
Bakačič: korablju ně+ suštu
371: сї́а въспоминаше, ви́дѣ стꙋю auta enѳymumenos, eide tēn hagian
Bakačič: Sía+že pomyšlě´e, vidě` stúju jáko prïíde. I egdà vidě` egò stà. Stárьcь+že páky divèše+se vь+čémь prě´idet rěkù. I ábïe vídit jù jáko sьtvorì krьstь. Nóštь+bo bě` svě´tla i mscь světèše
372: и приспѣ kai efѳase
373: ꙗко́же ю [ви́дѣ] стà. kai hōsan tēn eiden, eśtaѳēke
Bakačič: egò, gr. tēn: f.sg.acc
374: и пáкы старць palin ho gerōn, kai eѳaumazeto me ti na perasē(i)
чюждаше с(е) съ чим прѣи́ти. Bakačič: diveše
375: и áбїе зре́ ю kai pareuѳys blepei tēn
376: и сътво́ри крсть своѝ. kai ekame ton śtauron tēs
377: но́щь бѣ̏ врѣ́ме nykta ēton ho kairos
и месе́чина чиста kai feggari kaѳaron
378: и зре́ ю. kai eblepe tēn
379: ꙗко́же сътво́ри крсть. ѡбрѣте с(е) ѿ дрꙋ́гою стрáнꙋ рѣ́кы. kai hōs ton ekame ton śtauron, heureѳē apo tēn allēn merean tu potamu
Bakačič: Sьtvórši+že Krьstь póide po vodámь i prïíde dáže do+njégo
380: зосимâ же ꙗко́же ю ви́дѣ сътво́ри ѡбрáзь покло́нити се. ho de Zōsimas hōs tēn eiden, ekame sxēma na proskynēsē(i)
381: и гла емꙋ̂ ста, kai legei ton hē hagia
382: аввâ зосимâ что̂ хо́щеши сътво́рити. Abba Zōsima, ti ѳeleis na kamē(i)s?
383: стаа таи́на но́сиши ta hagia Myśtēria baśtazeis
384: и хо́щеши сътво́рити метáнїа˸ kai ѳeleis na poiēsē(i)s metanoian?
385: глющи сло́во се̏ ста приспѣ̀ къ стáрцꙋ legontas ton logon auton hē hagia, efѳase pros ton geronta
386: и рче́ kai eipen
387: блсви ме аввâ eulogēson me Abba
388: блсви ме, eulogēson me
389: потом въложи стáрца epeita ebale ton geronta
Bakačič: Po+sémь molì stárca da rečétь W´če nášь. i Vě´ruju vь edínogo Ba
390: и изрче ей оче́ нáшь, и вѣ́рꙋю въ еди́ного ба. kai eipe to, Pater hēmōn, kai to Piśteō eis hona Ѳeon
Bakačič: Posemь moli starca da rečetь oče našь. i věruju vь edinogo b-a
391: и цѣлова его̀ по ѡбы́чаи лю́бвѣ. kai efilēse ton kata tēn synēѳeian tēs agapēs
Bakačič: I cělovà egó po wbýčaju ljubvè vь oustà
392: и тогдà приче́сти се kai tote emetalabe
393: и ре́че. kai eipe
394: ннѣ ѿпꙋ́щаеши рáбꙋ твою̀ влдко съ миром по глю твоемꙋ̂, Nyn apolyeis tēn dulēn su despota en eirēnē(i) kata to hrēma su
395: ꙗкоже видѣстѣ ꙫчи мои спсе́нїе твое. hoti eidon hoi ofѳalmoi mu to sōtērion su
396: Тогдà гла стáрцꙋ. [§10] Tote legei tō(i) geronti
397: прости ме аввâ зосимâ. sygxōrēson me Abba Zōsima
398: и дрꙋ́го хо́тѣнїе да сътво́риши ми. allo hena ѳelēma na me karē(i)s
399: ннꙗ пои́ди въ монасти́ри твоем съ помо́щїю бжı́ю. tōra syre to monaśtērion su me tēn boēѳeian tu Ѳeu
Bakačič: i nnja oúbo poidì vь monastỳr svoi sь pómoštiju Bžieju
400: и въ гре́дꙋщее лѣто, пакы̀ прїиди на ме́сто иде́же ме ѡбрѣ́те при́вы крáть. kai eis ton allon xronon hopu erxetai, palin na elѳē(i)s eis ton topon hopu me heurēkes tēn prōtēn foran
401: и хо́щеши ме видѣти ꙗко́же въсхо́щет бъ моѝ. kai ѳeleis me idē(i) kaѳōs ѳelei ho Ѳeos mu
402: гла ей стáрць. legei tēn ho gerōn
403: рáбо исти́ннаго ба. нь̂ когдà бдѫ дс(т)ои́нь послѣдствовáти ти. dulē tu alēѳinu Ѳeu, ampotes na ēmoun aѯios na se akolyѳēsō
404: нь̂ понѐ възмѝ ѿ сї́а и́же ти прине́сох пищꙋ. amē kan epare apo tuta, hopu se ēfera ta fagēta
405: прострь бо̀ ста рѫ́кꙋ haplōse goun hē hagia
406: и възет тъ́кмо три̏ зръ́на ѿ ле́щи. kai epēre mone tria speiria apo tēn fakēn
407: и пакы̀ сътво́ри крсть своѝ, kai palin ekame ton śtauron tēs
408: и прѣи́де ıѡрдáньскаа рѣ́ка више, ꙗко́же и пръ́ви крáть. kai eperase ton Iordanēn potamon apopanō, hōsan tēn prōtēn foran
409: стáрць же възврáти се въ монасти́рь своѝ слáвещи ба. ho de gerōn egyrisen eis to monaśtērion, doѯazōntas ton Ѳeon
410: нь̂ мно́гаа скръбеáше amē polla epikraineto, pōs den emaѳe to onoma tēs hagias
како не ꙋвдѣ имѣ стѣѝ. Bakačič: jáko ne vьprosì ímene Stýe
411: про́че надѣáше с(е) пакы̀ въпро́ститї ю. homōs eѳarrhei palin na tēn erōtēsē(i)
412: егдà же приспѣ пакы̀ лѣ́то. и дны си́рни, изы́де изь монасти́рь по ѡбы́чаи йже имѣáхꙋ, hotan de efѳase palin ho xronos, kai hē hēmera tēs tyrēnēs, kai eugēkon apo to monaśterion, kata tēn synēѳeian hopu eixe
Bakačič: Egdá+že prispě` páki lě´to i dnь Sýropústnyi. izýide iz monastyrà po wbýčaju egó+že imě`xu
413: и хождааше по пꙋсти́ни зре́щи само и ѡнáмо kai eperipatei tēn erēmon, katazōntas edōѳ' ekeiѳen
Bakačič: i xoždáše po+pustýni smatráe sámo i wnámo edà káko oúzrit gdè stúju
едà бо̀ ви́дѣти стѫѧ где̏. mē na idē(i) tēn hagian tupote
414: и ꙗко́же ю не ꙋвдѣ́ kai hōs den tēn eblepen, arxize kai eklaien ho gerōn
наче плáкати стáрць, Bakačič: Načétь i plákaše stárьcь
415: и съ слъ́зами многыми глаше къ бꙋ. kai me dakrya polla elege pros ton Ѳeon
416: бе мо́и вели́коси́лнѣ. и́же ме спдо́би ви́дѣти тáковое таи́нство, не разлꙋчаи́ ме и дáже до концà съвръ́шити. Ѳee mu megalodyname, hopu me kataѯiōses na idō toiuton myśtērion, mēn me śterēsē(i) kai heōs telus na to teleiōsō
Bakačič: Be móĭ velíkosílne í+že mè spodobílь esì da+víždou takóvuju táinu. Nelišì menè i dáže do koncà da jù sьvrьšú
417: спдо́би ме хѐ моѝ полꙋчити ми пакы̀ kataѯiōse me Xriśte mu na apolausō kai palin tēn euxēn tēs dulēs su
Bakačič: Spodobì mè Xe móĭ da naslaždú+se i páki mlítvy rabỳ tvóeje
млтвами ееˇ рáбѣ твоѐ. polučiti + inst? cf. u Petky: da+ žélaemojè mně` poloúčjù skróvište (acc)
418: сї́а глющꙋ стáрцꙋ. зре̏щи на дѣ́сно и на ле́во едà ви́дѣтї ю, auta legōntas ho gerōn, ekētaѯe deѯia kai zerba mēna tēn idē(i)
Bakačič: Sía gle stárьcь, wbgledáše+se na+désno i na lě´vo edà káko oúzritь jù
419: и зре́щи видѣ иде́же бѣ̏ кончáла и съ кръсте́ни рѫ́цѣ. kai kētazōitas, eiden hopu ēton apoѳamen kai śtaurōmenē ta xeria
420: и kai to kefali tēs ēton pros tēn dysin
глáвꙋ еи бѣ́ше къ западꙋ. gr. to kefali - n.sg.nom i acc
421: и ꙗко́же ю видѣ тече kai hōsan tēn eiden, edrame klaiōntas
плачю́щи се. u Bakačiča takožde: pláčušti
422: и ѡсе́за нозѣ стѣи kai epiase ta podaria tēs hagias
423: и кропѣáше их съ слъзами его̀. kai ebrexen ta me ta dakrya tu
424: ели́ко бо̀ мо́щно слъ́зеше hoson goun edyneto edakryse
Bakačič: Plákavь oúbo dovólno, i wt ѱaltýra Ne poróčna pročь´tivь
425: и ѿ ѱáлтира ре́че непорочны, kai apo to ѱaltērion eipe ton Amōmon
426: и тогдà чю́ждаше с(е) что̂ сътво́рити kai tote eѳaumaze ti na kamē(i)
427: и ӑбїе kai pareuѳys blepei apanō kefala tēs hagias,
Bakačič: I ábïe vídit nad+glavóju stýe, písmena napísannaa na+zemlì
ви́дѣ вы́ше gr. blepei: 3sg.prs!
глáвые стѣи, ili Nfsdn ? -ye něstь vъ f.sg ā-osnově sъštestvitělnyxь, tьčiju u sъložnyxь tvarь prilagatělnyxь
и бѣ̏ пи́сана землꙗ̀, kai ēton grammenē hē gē
428: и глаше тáко kai elegen etzi
429: аввâ зосимâ. погрѣ́бы тѣло смѣре́нїе марї́е Abba Zōsima ѳaѱe to kormi tēs tapeinēs Marias autu, hopu to heures
Bakačič: Ávva zwsimà, pogrebì tě´lo směrénnye Márïi zdě` idě´že to wbrě´lь esì
сї́е и́же ѡбрѣ́те. < *se ? *seę ? analogia po *vsyę?
430: и мли ба ѡ мнѣ̂ радѝ. kai parakalei ton Ѳeon diat' emena
431: ско́нчáх же се въ мсць eteleiōѳēka de eis ton mēna ton Farmuѳi, ēgoun ton Aprillion, tēn nykta ekeinō hopu emetalaba
Bakačič: Skončáx+že+se Msca Farmútïa, sì est, Aprílïa vь nóštь w´nu egdà pričestíx+se
фармꙋѳїа, сы̏реч апри́лїа. въ но́щи ѡноѝ иде́же приче́стих се. rus. Farmuti
432: сї́а писи́нїа ꙗко́же ви́дѣ зосимâ, чю́ждаше с(е) кто их съпи́са. auta ta grammata hōs ta eiden ho Zōsimas, eѳaumase tis ta agraѱe
433: рекла бо̂ бѣ̏ емꙋ̂ ста кáко не вѣ́сть писáнїа pōs ton eipen hē hagia, pōs den ēѯeure grammata
и кáко два̏ дсеть дны пꙋ́та, въ еди́нь час пои́де стаа. kai pōs eikoti hēmerōn śtratan, eis mian hōran tēn epropatēsen hē hagia
434: и про́че чю́ждаше с(е) пакы̀ съ чи́мь иско́пати землю̀. homōs palin eѳaumaze me ti na skaѱē(i) tēn gēn
435: тáмо ви́дѣ мало дрѣ́во до́лѣ на землѝ повръ́женно, kai ekei eide mikron ѯylon katō esi tēn gēn rhimmenon
436: и наче́ть съ ни́ми копати землю̀. kai arxēse met' ekeino na skaftē(i) tēn gēn
Bakačič: w´no vьzétь i načétь kopáti jámu
437: и не възмо́же. kai den edyneton
438: ꙗко бѣ стáрь hoti ēton kai gerōn
439: нь̂ и мѣ́сто бѣ̏ мно́го сꙋхо. alla kai ho topos ēton polla ѯeros
440: и áбїе ви́дѣ еди́ного лъвâ и́же лижаше но́зѣ стѣѝ kai pareuѳys blepei henan leonta, hopu eglyfe ta podaria tēs hagias
441: и ꙗко́же его̀ ви́дѣ оубоá се. kai hōs ton eiden, eskiaxѳēken
442: ꙗко въспоми́наше сло́во стѣи иде́же рче. ꙗко ѕвѣрâ не ви́дѣ въ четири дсе́ть лѣ́т. hoti eѳymēѳē ton logon tēs hagias, hopu eipen. hoti ѳērion den eiden eis tus saranta xronus
443: проче сътво́ри крсть своѝ, homōs ekame ton śtauron tu
444: и надѣеˇ се не врѣ́дитї его̀, kai eѳarrhei na mēn blabē(i)
445: и ѿвѣ́ща къ лъ́вꙋ kai apekriѳē pro ton leonta
446: и рче. kai eipen
447: ѡ ѕвѣрꙋ̂ не ꙋкро́тими. поне́же сила бжı́а принесла те ес(т) зде̏ помо́щи ми, hō ѳērion anēmeron, epeidē hē dynamis tu Ѳeu se ēferen edō na me boēѳēsē(i)s
иско́паи землю̀ погреб͛сти стѣи мо́щи. skaѱe tēn gēn na ѳaѱōmen tēs hagias to leiѱanon
448: ꙗко еˇсмь ӑзь стáрь hoti egō eimai gerōn
449: и не възмо́гꙋ. нижѐ ко́пати нижѐ пои́ти прине́сти дѣлáнїа ко́пати. kai den dynomai mēte na skaѱō, mēte na hypagō na ferō ergaleia
450: и се́го радѝ ты̏ сътво́ри гро́бь стѣѝ. dia na skaѱō. kai dia tuto esy karie ton tafon tēs hagias
451: си́це рче стáрць. etzi aipen ho gerōn
452: и абїѐ лъ́вь възъмь съ прѣдни́ми но́гами kai pareuѳys ho leōn epiase me ta mprośtina tu podaria
453: и иско́па ели́ко покрити тѣло стѣи, kai eskaѱen, hoson na skepasѳē(i) to kormi tēs hagias
454: и ꙗко́же иско́па сътвори метáнїа къ стáрцꙋ kai hosan eskaѱen, ebale metanoian to geronta
455: и въни́де вънꙋ́трь пꙋсти́ни. kai esebē mesa eis tēn erēmon
456: стáрць же погре́бе тѣло стые тáмо иде́же ю ѡбрѣ́ще. ho de gerōn eѳaѱe to leiѱanon tēs hagias ekei hopu to hēure
457: и възврáти се въ монасти́рь слáвещи и пою́щи ба. kai egyrisen eis to monaśtērion doѯazōntas kai hymnōntas ton Ѳeon
458: нь̂ игꙋ́мень ıѡáннь обрѣ́те мнѡгаа прѣгрѣше́нїа въ монасти́ри, ꙗко́же рче ста. alla kai ho hēgumenos Iōannēs heurēke polla sfalmata eis to monaśtērion, kaѳōs eixen eipē hē hagia
459: тáмо бѡ̀ въ том мости́ри скончá се старць зосимâ ·р· лѣ́т. стáрости, ekei goun eis ekeino to monaśtērion, apeѳanen ho gerōn Zōsimas hekaton xronōn gerontas
460: сї́а сꙋть дѣ́ла [§11] Auta einai ta erga tēs pornēs, eulogēmenoi xriśtianoi [Epilogos symbeleutikos peri Metanoias]
блꙋдници лю́бымици. bezъ člena! Sv.d.: na blúdnica+ta
461: си̏ сꙋт добродѣ́тели autais einai hē haretais tēs apegnōsmenēs gynaikos
оуничиже́нїе жены̀. Miklosich: ouničiženie 'contemptus', ouničižiti 'eѯoudenoun, nihili facere, katarasѳai, exsecrari'
462: блꙋдница по исти́нѣ бѣ̏, pornē alēѳōs ēton
463: нь̏ и вели́кые добродѣтелїе ееˇ, спдобыше ю въ црствы нбснѣмь. alla hē megalais tēs aretais, tēn aѯiōsan tēs basileias tōn uranōn
464: грѣ́шнаа бѣ̏, hamartōlē ēton
465: нь̂ и покаáнїемь спсе́ се. alla hē metanoia tēs, tēn esōse
466: занѐ да види́мь како по́сти се. gia as idumen pōs askēteusen
467: да вди́мь кáко трꙋ́ди се. as idumen pōs agōnisѳēke
468: не бѣ ли та̏а грѣшница˸ den ēton kai autē hamartōlē
469: не бѣ̏ ли и та̏ ꙋничи́жена˸ den ēton kai autē apegnōsmenē
470: се́го радѝ и и́ мы̏ да покае́м се ѡ грѣсѣ́х наших. dia tuto kai hēmeis as metanoēsōmen eis tas hamartias
471: и да не пáдемь въ ѿчаáные, ӑще и ꙗко́же пескь мо́р͛скыи, сꙋ́т съгрѣшенїа нáша. kai as mēn peftōmen eis apognōsin. an kai hōs tēn ammon tēs ѳalassēs einai hē hamartiais mas
472: нѣ́с(т) ни еди́нь грѣ́х иде́же болить млсть бжї́а. alla den einai kamia hamartia, hopu na kataponē(i) to eleos tu Ѳeu
473: нижѐ ес(т) никое прѣгрѣ́шенїе, и́же не исправлꙗ́ет се покаáнїемь. mēde einai kanena sfalma, hopu na mēn diorѳōnetai apo tēn metanoian
474: прїе́млет бъ покаáнїемь въсáкомꙋ. dexetai ho Ѳeos tēn metanoian pasa henu
475: тъчїю прилѣжне да ѡбрáтим се. monon proѳymōs as epiśtrafumen
476: съ въсем срдцемь да каеˇм се. me pasan mas kardian as metanoēsōmen
477: и прїе́млеть нас бъ. kai dexetai mas ho Ѳeos
478: ꙗко ес(т) млсрдь и мнго млсти́вь. hoti einai eusplagxnos, kai polyeleos
479: и да не глемь ꙗко да творим грѣ́хы мно́гы, и послѣжде хощем каáти се. kai mēn legōmen, hoti as kamōmen hamartias pollas, kai hyśteron ѳelomen metanoēsē(i)
480: ꙗко кто трьжьствꙋеть тáко спсенїе его̀, не спдоблꙗ́еть бъ тáковаго покаати се. hoti hopoios pragmateuetai etzi tēn sōtērian tu, den ton aѯiōnei ho Ѳeos na metanoēsē(i)
481: и что̂ вѣ́мь ӑще и до вчера ꙋмрем˸ kai ti ēѯeuromen, ean apoѱe apoѳanōmen
482: илѝ когда разꙋмѣймь чáс съмръ́ти нашеѝ, ē pote egnōrizomen tēn hōran tu ѳanatu mas
483: сего рад(ѝ) повелѣ̀ гь въ стмь еѵглїи, dia tuto horiei ho Kyrios eis to hagion Euaggelion
484: бдитѐ, ꙗко не вѣстѣ днь, нѝ чáс, въ нже снь члчскы прїи́дет, Grēgoreite, hoti uk oidate tēn hēmeran, ude tēn hōran, en hē(i) ho Hyios tu anѳrōpu erxetai
485: и поне́же не вѣми час съмръ̀ти нáшеи, да не ле́ним се спсе́нїа нáшего. kai epeidē den ēѯeurōmen tēn hēmeran tu ѳanatu mas, as mēn oknumen tēn sōtērian mas
486: да не ѿчаи́м се доброти дши нашеѝ. as mēn amelumen to kalon tēs ѱyxēs mas
487: занѐ лѣ́ность никогдà до́бро не исправлꙗ́еть. dioti hē ameleia pote kalon den ekatorѳōse
488: нѝкогдà блго не съвръ́шаеть. нѝже тѣле́сное нѝже дшевное. pote agaѳon den eteleiōse, mēte sōmatikon, mēte ѱyxikon
489: и ꙗко́же кто̂ ӑще ѡблѣ́нит се нивѣ̀ своеѝ илѝ лози́ю своеˇмꙋ и не ѡкопавáеть ю, погꙋблꙗ́еть се ѿ тръ́нїемь и бы́лїемь kai hōsan pōs ean amelēsē(i) tinas to xōrafi tu, to ampeli tu, kai den to skaѱē(i), xanetai apo akanѳia kai botania
490: тáко ес(т) и въ дши въсáкомꙋ хрстї́áнинꙋ. etzi einai kai eis tēn tēn ѱyxēn tu kaѳenos xriśtianu
491: егдà ѡблѣ́нит се члкь дѣлáнїю бжı́ю и приноше́нїе дши его̀, áбїе погы́баеть дша члкꙋ ѡно́мꙋ ѿ помы́шленїа зла̏, ѿ мъчтанїа бѣсѡ́вска. и ѿ и́на нахо́жденїа лꙋкава. apollytai hē ѱyxē tu anѳrōpu ekeinu, apo logismus kakus, apo noēmata daimonina, kai apo alla symbamata tu ponēru
492: се́го радѝ подбаеть не ленити се до́боти дше нáшеи, dia tuto prepei na mēn amelumen to kalon tēs ѱyxēs mas
493: и гле́мь, kai na legōmen
494: днсь грѣхы да сътвáраемь, sēmeron as hamartēsōmen
495: и за(о)ꙋтра хощем покаáти се. kai aurion ѳelomen metanoēsē(i)
496: въ юности нáшеи да съгрѣшенїе творим, eis tēn neotēta mas as kamōmen hamartiais
497: и въ стáрости нáшеи хощемь каáти се. kai eis to gēras mas ѳelomen metanoēsē(i)
498: занѐ тáкова помы́шленїа сꙋ́т лꙋкаваго дїáвола. и́же до́броти дшамь нашим не хо́щет. dioti ho toiutos logismos einai tu diabolu, hopu pote to kalon tēs ѱyxēs mas den to ѳelei
499: ӑще въ юˇности нáшеи не хо́щем покаáти се, ид(е)же можем рáботати кáнона дховника нáшего, ean eis tēn neotēta mas den ѳelomen na metanoēsōmen, hopu dynomesѳen na duleusōmen ton kanona tu pneumatiku mas
кáко покае́м се въ стáрости нашеѝ иде́же не мощ͛ни тѣлесем нáшеимь. pōs na metanoēsōmen eis to gēras, hopu adynatei to kormi mas
йже не мо́жемь нижѐ покаáти се, нижѐ по́стити се. нижѐ бдѣ́ти нижѐ инѝ трꙋд тво́рити грѣ́х радѝ нáших. hopu den dynomesѳen, mēte na metanoēsōmen, mēte na nēśteusōmen, mēte na agrypnēsōmen, mēte allon kopon na kamōmen dia tas hamartias
500: ннꙗ иде́же имами врѣ́ме. tōra hopu exomen kairon
501: ннꙗ да покае́м се въсáко. tōra as metanoēsōmen kiola
502: днсь иде́ твори́мь грѣ́хы. днсь исповѣдаи́м се, sēmeron hopu ekamamen tēn hamartian, sēmeron as tēn eѯomologēѳumen
503: занѐ ꙗкож(е) глет прѣмѫ́дри соломонь, dioti hōs legei kai ho sofos Solomōn
не вѣ́ми что̂ рáдить за(о)ꙋтрà. Ouk oidamen ti teѯetai hē epiusa
504: си̏ре́чь не вѣ́ми что̂ хо́ще бы́ти дáже до ꙋтрà, ēgoun, den ēѯeuromen ti ѳelei genē(i) eis tēn aurion
505: да не ꙗвлꙗ́емь себе ꙗко бесъмръ̀тны. [to loipon epeidē den ēѯeuromen, ti mas ѳelei elѳē(i) heōs tēn aurion] as mēn fantazōmesѳen hōs aѳanatoi
506: да не съгрѣшаемь ꙗко е́же не не хощем ꙋмре́ти когда. as mēn hamartanōmen hōsan na mēn ēѳelamen apoѳnēskē(i) pote
507: нь̂ alla hōs gnōrizontes hoti oligē kai proskairē einai etutu mas hē zōē
разꙋ́мѣваи́мь ꙗко крáткь и врѣ́мены ес(т) жи́воть нáш. Possibly hōs was misread as as.
Bakačič: Nъ poznavše...
да исправим сáми себѣ. as diorѳōsōmen tu logu mas
508: да ѿврáтим волю нáшꙋ въ блгое. as epiśtreѱōmen to ѳelēma mas eis to agaѳon
509: да измѣним оумы́шленїа нáша къ пол͛зы дши нáшеи, as metagyrisōmen tēn ennoian mas eis to symferon tēs ѱyxēs mas
510: не помы́шлꙗимь тъкмо кáко ѡбо́гатити се. илѝ кáко ѡблѣ́щи се. илѝ кáко пи́тати се. [§12] Mēn ennoiazō mesѳen monon pōs na plutēsōmen, ē pōs na endyѳumen, ē pōs na ѳrafumen
511: нь̂ пáче множае да помишлꙗ́имь кáко ꙋго́дити хꙋ. кáко да съвръ́шим добродѣ́тель. кáко да ꙋлꙋчим црствїе нбсное. alla mallon perissoteron, na syllogizōmesѳen, pōs na aresōmen ton Xriśton, pōs na teleiōsōmen tas aretas, pōs na tyxōmen eis tēn baselian tōn uranōn
512: занѐ и гь тáко нáмь зáповѣда въ стмь еѵглїи dioti kai ho Kyrios etzi mas paraggelei eis to hagion Euaggelion
513: и глеть. kai legei
514: не пе́цете с(е) дшею вáшею що̂ ꙗстѐ илѝ что̂ пїе́те нѝже тѣлом вáшимь въ что̂ облѣ́цѣте с(е). Mē merimnate tē(i) ѱyxē(i) hymōn ti fagēte, kai ti piete, mēde tō(i) sōmati hymōn ti endysēsѳe
515: не дша ли бо́лше ес(т) пи́щи и тѣло одѣжды˸ uxi hē ѱyxē pleion eśti tēs trofēs, kai to sōma tu endymatos
516: сы̏реч не помы́шлꙗи́те вънꙋтръ дшах вáших что̂ ꙗ́сте илѝ пїете, ēgoun mē syllogizesѳe mesa eis tēn ѱyxēn sas ti na fate, ē ti na piete
517: нижѐ имѣи́те помы́шленїа въ что̂ облѣ́чете телѣси вáшего. mēde na exete ennoian ti na endysete to kormi sas
518: нѣс(т) лѝ дша вáша бо́лшаа ѿ áстїа. den einai hē ѱyxē sas perissoterē apo to fagi
519: нѣс(т) ли тѣлесà вáша бол͛ша ѿ ѡдѣ́жде˸ den einai to kormi sas perissoteron apo to forema
520: сказꙋ́еть ꙗко́ еˇже оумышлꙗ́етѣ радѝ ꙗстїа йже н ѣс(т) ничто́же, кáко не пецѣ́те с(е) и дше своееˇ радѝ йже ес(т) вещ͛ чъстнѣи́ша въсего ми́ра. dēlonoti hōsan pōs syllogizesѳe dia to fagi, hopu den einai tipotes, pōs den ennoiazesѳe kai dia tēn ѱyxēn sas, hopu einai pragma timiōteron tu kosmu holu
521: и пакы̀ повелѣ̀ по до́лѣ гь, kai palin orizei parakatō ho Kyrios
522: възрите на птици нбсны, Embleѱate eis ta peteina tu uranu
523: ꙗко нѝ се́ютъ hoti u speirusin
524: ни жнꙋт ude ѳerizusin
525: ни събы́рають въ жи́тници, ude synagusin eis apoѳēkas
526: и ѿцъ вáшь нбсныи пи́таеть е, kai ho Patēr hymōn ho uranios trefei auta
527: не ви́ ли лꙋчшїи еˇстѣ ѡнѣх, ux hymeis mallon diaferete autēn
528: кто̂ же ли ѿ вас пе́щи се мо́жеть приложи́ти възрáстꙋ своеˇмꙋ̂ лъкать еди́нь, tis de eѯ hymōn merimnōn dynatai prosѳēnai epi tēn hēlekian autu pēxēn hena
529: си̏рѣч ви́дитѣ на пти́це иде́же лѣ́тають по въздꙋхꙋ, ēgoun gia idete eis ta pulia hopu petoun eis ton aera
530: кáко ни сѣ́ють pōs mēde spernoun
531: ни жнꙋт, mēde ѳerizoun
532: нижѐ събы́рають въ жи́тнице, mēde mazōnoun eis apoѳēkais amparia
533: и бъ ѿцъ въсем питаеть те́хь, kai ho Ѳeos ho Patēr holonōn ta trefei kai auta
534: вы̏ же бо̂ члцы не измѣненили естѣ мно́жае ѿ тѣ́х˸ eseis goun hoi anѳrōpoi den allassete perissoteron ap auta
535: кто̂ же ли ѿ вáсь ꙋми́слити мо́жет приложити тѣлеси своеˇмꙋ лъ́кат еди́н͛. poios de hopu ennoiazetai, dynetai na augatisē(i) eis to kormi tu mian pēxēn
536: и пакы̀ повѣлѣ̀
537: о ѡдѣ́жде что̂ пече́те се. Kai peri endymatos ti merimnate
538: възрите на katamaѳete ta krina tu agru
кри́ны селные, Miklosich: krinъ 'krinon, lilium'
539: кáко растѫ́ть, pōs auѯanei
540: не трꙋждаю́т се. u kopia(i)
541: ни прѣдꙋт. u de nēѳei
542: глю же вáмь legō de hymin
543: ꙗко нѝ соломонь въ всеѝ слáвѣ своей ѡблѣ́че се ꙗко еди́нь ѿ сих. hoti ude Solomōn en pasē(i) tē(i) doѯē(i) hautu periebaleto hs hen tutōn
544: ӑще же се́но се́лное днсь сꙋ́ще, и ꙋтрѐ въ пе́щь вълагае́мо, бъ тáко ѡставлꙗ́еть, eide to xorton tu agru sēmeron onta, kai aurion eis klibanon ballomenon, ho Ѳeos hutōs amfiennysin, u pollō(i) mallon hymas oligopiśtoi
ко́лми пáче вась мáловѣ́ры, Miklosich: kolьmi 'posō(i), poson, qrantum, quanto', slk. Biblïa: kolmi pače 'o to viac'
545: си̏рѣ́ч почто̂ радѝ ꙋмы́шлꙗете радѝ ѡдежде. ēgoun, diati ennoiazesѳe dia forema
546: поне разꙋмѣи́те цвѣ́тїе пол͛ское, gia katalabete ta luludia tu kampu
547: кáко рáстꙋт͛ pōs auѯainoun
548: не трꙋждаю́т се, hopu mēde kopiazoun
549: нижѐ прѣдꙋт. mēde gneѳoun
550: глю вáмь legō sas
551: ꙗко́же ни соломо́нь въ мнозѣх его̀ крáсотах и чъ́сти. не ѡблѣ́че се ꙗко́же еди́нь ѿ сых hoti mēde ho Solomōn eis holēn tu tēn pollēn omorfada kai timēn, den endyѳēken hōsan hena ap' auta
ѡблѣ́щи се тáковою крáсотꙋ ꙗко́же сꙋт оукрáшенна цвѣтїа. na śtolisѳē toson eumorfa, hōson einai śtolismena ta luludia
552: ӑще же сѣ́но пол͛ское иде́же днсь ес(т), и за(о)ꙋтрà вълагають въ пе́щь и съгáраеть, бъ ѡдѣ́ваеть и оꙋ́крáшаеть тáко, ко́лико паче вас мáловѣры не хо́щет ли ви ѡблѣ́щи, eide to xortari tu kampu hopu sēmeron einai, kai aurion to banoun eis ton furnon, kai kaietai, ho Ѳeos endynei, kai to śtolizei ezi, posō(i) mallon esas oligopiśtoi na mē sas endysē(i)
553: не оꙋ́бо печете с(е) глю́ще, что̀ ꙗмѝ, илѝ что̂ пїемь или чимь ѡблѣцѣм се, mē oun merimnēsēte, legontes, ti fagōmen, ē ti piōmen, ē ti periballōmeѳa
554: въсѣ́х бо̀ сих езы́чници ищꙋт. panta gar tauta, ta eѳnē epizētei
555: вѣ́сть бо̂ ѿцъ вáшь нбсныи. ꙗко трѣбꙋете въсà сы́их. oide gar ho Patēr hymōn ho uranios, hoti xrēzete tu tōn apantōn
556: ище́те прѣжде црствїа бжı́а и прáвды его̀ zēteite de prōton tēn basileian tu Ѳeu, kai tēn dikaiosynēn autu
557: и сї́а въсà приложит се вáм. kai tauta panta prośteѳēsetai hymin
558: сы̏реч проче не помы́шлꙗите глюще що̂ ꙗ̆мѝ илѝ что̂ пїе́мь, илѝ чи́мь ѡдѣждим се. ēgoun, to loipon mēn ennoiasѳēte, legontes, ti na famen, ē ti na piōmen˸ ē ti na endyѳumen
559: занѐ сї́а въсà ѧзы́ци ищꙋт. dioti auta hola, ta eѳnē ta zētoun
560: занѐ бъ ѿцъ вáшь и́же ес(т) на нбсѣхь вѣ́сть трѣбованїа сї́а въсà. dioti ho Ѳeos ho Pateras sas, hopu einai eis tus uranus, ēѯeurei pōs ta xreiazesѳe auta
561: се́го радѝ ище́те пръ́вѣе црствые бжı́е и прáвды его̀. dia tuto zētate prōton tēn basileian tu Ѳeu, kai tēn dikaiosynēn tu
562: и сї́а въсà съвы́ше подает се. kai auta hola sas ap' anō didountai
563: про́че и имы̏ лю́бымици, не помы́шлꙗимь тáковаа. to loipon kai hēmeis, eulogēmenoi [xriśtianoi, as mēn ennoiazōmesѳen ta toiauta]
564: нь̂ дшамь нáшим͛ приноше́нїа да помы́шлꙗимь. alla tēs ѱyxēs mas to symferon as syllogizōmesѳen
565: спсенїю нáшемꙋ да поучаи́м се. tēn sōtērian mas as epimelumesѳen
566: дшамь нашим да потащим се кáко питанїихь съ словѡм бжї́емь. tēn ѱyxēn mas as spudazōmen, pōs na ѳreѱōmen me logon Ѳeu
567: дшамь нашим да потъщим се кáко напои́ти их, съ ꙋче́нїемь бгоуго́дных. tēn ѱyxēn mas as agōnisѳumen pōs na potisōmen me didaxēn ѳeareśton
568: дши нáше да понꙋдим кáко ѡблѣ́щи се съ добродѣ́телми. tēn ѱyxēn mas as anagkasѳumen pōs na endysōmen me tais aretais
569: радѝ да нас спдобыть хс́, зде̏ прѣи́ти здрáва беспечáлны, блгодньстáвны, не блáзньни, ѿ врáговь дшевныих и тѣле́сныих. dia na mas aѯiōsē(i) ho Xriśtos, edō men na perasōmen hygieis, euēmerēmenoi, askandaliśtoi, apo exѳtrus ѱyxikus, kai sōmatikus
570: тáможе нас да спдо́бить вѣчнаáго его̀ црствыа. ekei de, na mas kataѯiōsē(i) tēs aiōnias tu basileias
571: ꙗко томꙋ пдобаеть слва чстыи и покланꙗ́нїе, съ безначе́лным его̀ оцемь. и прѣстмь и блгымь, и жи́вотво́рещїимь его̀ дхомь. hoti autō(i) prepei doѯa, timē, kai proskynēsis, syn tō(i) anarxō(i) autu Patri, kai tō(i) panagiō(i), kai agaѳō(i), kai zōopoiō(i) autu Pneumati
ннꙗ и прсно и въ вѣкы̀ вѣкѡм, nyn kai a(i)ei kai eis tus aiōnas
572: амин:♣ Amēn