knd Tixon.d. - Kozma i Damian
source
| 1: | МЦА НОЄМВРїА ·а· | |
| 2: | ПАМЄТ СТЫХ БЄЗСРЄБРникь Козма и дамїáнь стых | |
| 3: | ако съ̂ и пришьлци на землѝ два̏ та безсре́брьника. амѝ пáкь като̂ и прь́вѣнь напль́ниха землꙗ̀ та със чю́деса. ·а· ное̂мврїа прѣстáвише с(е). ѿ зе́млю, на си́чки свѣ́ть врáчѡве. | |
| 4: | блсвѝ оче | |
| 5: | Стїи врачѡ́ве ко́зма и дамїáнь, бѣ́ха същи брáтїа. въ врѣ́ме рим͛скаго цáра кари́на | |
| 6: | а роде́ни бѣ́хꙋ въ зе́млю асïади́тꙋ. | |
| 7: | ѿць и́мь бѣ́ше Єли́н͛ць, | |
| 8: | а мáика ймь хрстїáн͛ка, | |
| 9: | и́ме то ѥ́и ѳеодо́та. | |
| 10: | и ѿ нѥ́а наꙋ́чиха се на хрстїáн͛ска вѣ́ра. | |
| 11: | и кнїга из͛ꙋчиха, и писáнїе добрѣ̀ | |
| 12: | и дхь стыи настáви гы. | |
| 13: | и из͛ꙋчиха се на хы́тро́сть да врачю́вать. си̏рѣ́ч да исцѣлѣ́вать бол͛нáвы лю́дїе, и нѐ ть́кмо члци. амѝ и добы́т͛кь сѣ́как͛вь, ѿ сѣ́как͛ва бо́лесть. | |
| 14: | и нѝчто̂ не ꙋзи́маха, цѣнà защо̂ лꙗкꙋ́вать, нѝ злáто нѝ сребро̂, нѝ дрꙋ́го нѣ́что̂. | |
| 15: | амѝ хо́дѣха по си́ч͛ка землꙗ̀ | |
| 16: | и исцѣлѣ́ваха, | |
| 17: | и ꙋчахꙋ да вѣрꙋ́вать въ га ıса ха. | |
| 18: | И нѣ́кои̏ злы̏ члци и зави́стници, оклеветѝха гы цáрꙋ кари́нꙋ ри́м͛скомꙋ. Как͛ съ̂ маге́сници, и кáкь ꙋ́четь лю́дїе да вѣрꙋвáть име хво. и кáкь чѝнѧть чю́деса. | |
| 19: | и приве́доха гы прѣд цáра Кари́на. | |
| 20: | и рче | |
| имáмь цáрь. | < CS ima ? | |
| 21: | ѡ члци, вы́е каквà магїá чи́ните, | |
| 22: | исцѣлѣ́вате бо́л͛ны, | |
| 23: | и ꙋчите гы да вѣрꙋ́вата ха распе́таго. | |
| 24: | и ре́коха мꙋ и тїѐ. | |
| 25: | цáрꙋ, ны́е магїа не знáемь | |
| 26: | нѝ магїа вѣ́рꙋваме̂, дето е̂ лъ́сть диавол͛скаа. що се̂ дне́ска събы̂е, а ꙋ́трѣ съ̂ раз͛валѝ | |
| 27: | амѝ ны́е чи́ниме исцѣлѥ́нїе. със͛ помощь сты́е троице. оца и сна и стго дха. дето е̂ Єди́нь бь не раздѣ́л͛ныи, и црь нбсныи и дето е̂ сꙋ́дїа на жи́вым и на мрь́твым | |
| 28: | и цáрь като̂ чю̀ тїà дꙋ́мы ѿ тѣх раз͛гнѣвá се. | |
| 29: | защо̂, о́ти имáше зль̏ недꙋ́гь и бо́лест, лю́та | |
| 30: | и мнѡ̂го ймь дꙋмаше | |
| 31: | и плáшѣше да гы̂ злѣ мъ̂чи, да се̂ ѿрекꙋ́ть ѿ ха. | |
| 32: | и тїе съ̂ помли́ха бꙋ. | |
| 33: | и ѡбрáзь лице̂ то нѥ́гово ѡбрь́на се на плещи́ те мꙋ кри́во ѡзáдь. | |
| 34: | И тогáзи что̂ бѣ́ха око́ло цра вѣровáха въ хá | |
| 35: | и мли́ха се, Ко́з͛мꙋ и дамїáнꙋ. да се̂ по́млеть бꙋ да мꙋ̀ се обрь́не пак лице̂ то нá право. | |
| 36: | и тїе́ съ̂ по́млиха бꙋ | |
| 37: | и ѡбрь́на мꙋ се лице̂ то прáво, | |
| 38: | и исцѣлѣ̀ ѿ нѥ́гова та си̂ бо́лесть. | |
| 39: | и вѣровà и сам͛ си̂ црь, съ си́ч͛ки до́мь нѥ́говь, | |
| 40: | и крти́ се. | |
| 41: | и прово́дѝ стго коз͛ма и дамиáна със͛ голѣ́ма по́чест͛ до̀ дома имь | |
| 42: | и тогáзи исцѣли́ха и женꙋ̀ нѣкꙋю, | |
| 43: | и́ме то ѥ̂и палáдїа. | |
| 44: | и тиá като̂ исцѣлѣ, и зане́се стмꙋ дамїáнꙋ, ·г· ꙗ́ица | |
| 45: | и закле́ го въ и́ме хво, да гы̂ ꙋ́зме, | |
| 46: | и едвà гы прїѐ. | |
| 47: | И нáпоконь разбрà стыи ко́з͛ма, Кáк͛ Є̏ прїе́ль дамїáнь три̏ те ꙗѝцà. | |
| 48: | и заръчѝ Когá се прѣстáви стыи дамїань, да мꙋ̂ не погребꙋ́ть тѣ́ло то бли́зꙋ при нѥ́гово то. амѝ дале́чь да мꙋ е гро̂бь, | |
| 49: | защо́ е ꙋзель цѣ́на. | |
| 50: | и прѣстави се прь́вѣнь козма, | |
| 51: | и нáпоконь прѣстáви се и стыи дамїáнь. | |
| 52: | и мы́слѣха лю́дїе, где̏ да го̀ погребꙋ́ть дале́чь. Като̂ имь бѣ́ше заповѣ́даль стыи ко́зма. | |
| 53: | И тогáзи Ками́ла то́ꙗ час доте́че. що̂ бѣ́ше побѣснѣ́ла ѿ дїáвола. и исцѣли́ле бѣ́ха ю̀ сты̀. | |
| 54: | и продꙋ́ма | |
| члчьскыи езы́кь, | < *člčьskym ezykom ? Punčo: i produma kato člvekь | |
| 55: | и рче. | |
| 56: | да погрѣ́бете ст́го дамїáна бли́зꙋ при ст́го ко́з͛ма. | |
| 57: | защо̂, не ꙋзѐ ꙗицá та зарадѝ цѣнà. | |
| 58: | ами гы̂ е ꙋзе́ль, зарадѝ и́ме бжїе. | |
| 59: | и такà наЄдно̂ и́мь поло́жиха мо́щи те. въ мѣ́сто что се̂ зовѐ фер͛мáнь въ́сточны на тїаѳи́р͛ска странà. в лѣ́т ѿ рож хво, ·спд·: | |
| 60: | Чю́до сты́мь враче́вем. | |
| 61: | Мꙋ́жь нѣ́кои ѿ мѣ́сто фер͛мáн͛ско. въ врѣ́ме же́твы, поидѐ да жъ́не на ни́вꙋ свою̀. | |
| 62: | и ѿ слнце то се опе́че. | |
| 63: | и ѿидѐ под Єди́нь дъ́бь да си̂ ѿпочи́не. | |
| 64: | и заспà те́ж͛кь съ́нь, | |
| 65: | и ѿво́ри си̂ ꙋстá та като̂ спѝ и хрь́ка. | |
| 66: | и змїà доплъзѐ, | |
| 67: | и ꙋлѣ́зе мꙋ въ ꙋстá та | |
| 68: | и и пойде́ мꙋ въ чрѣво́ то. | |
| 69: | и то́и Когá се събꙋ́ди, и не ꙋсѣ́ти ни́що. | |
| 70: | и поидѐ на ни́ва та, | |
| 71: | и жьнъ̀ до до вчера. | |
| 72: | и пойде си̂ домâ да вчера | |
| 73: | и нáпоконь като̂ вече́ра ꙗ́де и пѝ. | |
| 74: | и ле́гна си да сѝ ѿпочи́не. | |
| 75: | и тогáзи почѐ ѡнáзи змїà, да рѝта ꙋ нѥ́го злѣ̏. | |
| 76: | и то́и приви́ка | |
| 77: | ско́ро ви́ж͛те что̂ мї е жи́во ꙋ коре́м͛ ть. | |
| 78: | и събꙋ́диха се си́ч͛ки | |
| 79: | и зе́ха да пи́пать, | |
| 80: | и не можо́ха да познáють нѝчто̂ | |
| 81: | и то́и ѿ голѣ́ма | |
| оси́лость и бо́лесть. наче̂ да ви́ка и да плáче по́ тврьдѣ | Demina et al. 2012:611 - osilost 'stradanie, bolka, mъka' | |
| 82: | и зѐ да дꙋ́ма. | |
| 83: | стà ко́з͛ма и дамїáне помогнѣ́те ми. | |
| 84: | и послꙋ́шаха го то́изи час слꙋ́гы хвы ко́з͛ма и дамїáнь | |
| 85: | и дáдоха мꙋ те́ж͛кь съ́нь. | |
| 86: | и заспà. | |
| 87: | и начѐ ѡ́н͛зи дїáволь змиà да излáзи из͛ нѥ́го, | |
| 88: | Като̂ бѣ́ше ꙋпльзѣ́ль на съ́нь. такá го пàкы погнàха сты́ Коз͛ма, и дамїань, да из͛пльзѝ пàкы на съ́нь. | |
| 89: | и из͛плъзѣ́ мꙋ из͛ь ꙋста та. | |
| 90: | и гле́даха си́ч͛кы лю́дїе чю́до ѿ сты́ те врачѡ́ве. | |
| 91: | и като̂ испльзѣ̀ ѡнáзи змїà ѿ ꙋстá та мꙋ. събꙋ́ди се ѡ́н͛зи члкь. | |
| 92: | и рче. | |
| 93: | да нѐ ꙋ́бїе нѝкои ть́зи змї̀а. | |
| 94: | защо̂ е повелѣно ѿ сты̀ Ко́з͛ма и дамїáнь, да и́де въ ѡ́г͛нь гее́н͛скыи. | |
| 95: | товà то́и изре́че. | |
| 96: | и исче́зна ѡн͛зи дїáволь змїѝ. | |
| 97: | и ѿидѐ въ мꙋкꙋ вѣ́чнꙋю. със͛ млтва и по́мощь, сты́мь | |
| врáчевем: | Punčo's edition ends here. | |
| 98: | И дрꙋ́го чюдо, ѿ сты̏ врáч | |
| 99: | Бѣ́ше и дрꙋ́гы члкь на товà мѣ́сто | |
| 100: | име то мꙋ мáлахь | |
| 101: | сѣдѣ́ше бли́зꙋ при црква та стым врачевем. | |
| 102: | и то́и щѣ́ше да и́де на длъ́гь пꙋ́ть. | |
| 103: | и рче на женá та си̂, | |
| 104: | Єлà да по́йдеме ꙋ црква та дá се поклони́мь сто́мꙋ Коз͛мꙋ и дамїáнꙋ. | |
| 105: | и женá та мꙋ рче, | |
| 106: | Като си̂ ре́кль да пойдемо. | |
| 107: | и ѿидоха прѣд црквá та на мѣ́сто что се̂ зовѐ Єфремáнь. | |
| 108: | и рче мáл͛хь на женъ́ та си̂. | |
| 109: | сегà áзь ѿхо́ждам на дль́гь пꙋ́ть. | |
| 110: | и те́бѣ прѣдáвамь ст́мꙋ ко́з͛мꙋ и дамїáнꙋ | |
| 111: | и тїе да ти бъдꙋ́ть на по́мощь, | |
| 112: | и да те̂ ꙋпáзет ѿ си́ч͛ко зло̏. | |
| 113: | и идѝ | |
| 114: | и сѣдѝ си̂ домâ | |
| 115: | и áзь когà дадѐ бь да се врь́нем. пàкь да сме̂ наедно̂ | |
| 116: | товà рче | |
| 117: | и ѿиде́ си на сво́й | |
| пъ́ть. | Berl.d. edition ends here. | |
| 118: | и минáха се мáл͛ко днѝ. | |
| 119: | дїáволь разꙋмѣ̀ что̂ е ре́кль мáл͛хь на же́нъ та си̂. | |
| 120: | и завидѣ̀. | |
| 121: | и ище да ѝ сто́ри пáкость. | |
| 122: | и прѣтво́ри си̂ обрáзь като еди́нь млáдь мом͛кь | |
| 123: | и поидѐ | |
| 124: | и станъ̂ прѣд нѥ́ю. | |
| 125: | и рче еи. | |
| 126: | мꙋ́жь тво́й пꙋсти́ ме̂ да те̏ заведꙋ̀ при нѥ́го. | |
| 127: | à тїá го не вѣровà | |
| 128: | и не ще̂ да и́де. | |
| 129: | à дїáволь Є́и кáза си́ч͛ко что̂ ѝ ре́кль мꙋ́жь ѥ́и, когà ѿхо́ждаше. | |
| 130: | амѝ и сегà затовá ме̂ пꙋ́сти при те́бѣ да те̏ заведꙋ̀. | |
| 131: | à тїа мꙋ рче́. | |
| 132: | и́стинꙋ такá сме̂ дꙋмале. | |
| 133: | амѝ пáкь áзь не смѣ́ѧ товà сто́ри да и́дꙋ със͛ те́бе | |
| 134: | защо̂ е ме́не прѣдáль мꙋ́жь мо́й на стїи врáчеве ко́змꙋ и дамїáнꙋ. | |
| 135: | амѝ Когà кáжешь о́тї е и́стина. à ты̏ àко ще́шь идѝ ꙋ црква та. | |
| 136: | и хвати́ се за крáи ол͛тáрꙋ, | |
| 137: | и закль́ни́ се. | |
| 138: | и речѝ. | |
| 139: | тáко ми̂ си́лъ та ко́змꙋ и дамїáнꙋ. | |
| 140: | áзь те́бе нѝчто̂ зло̏ не щь̂ сто́ри. | |
| 141: | амѝ те щъ̂ завѐ при твое́го мꙋ́жа. | |
| 142: | и дїáволь поидѐ | |
| 143: | и закле́ се. | |
| 144: | и тїа като̂ ви́дѣ̀ че съ̂ заклѐ, тогази трь̀гна да и́де слѣ́дь нѥ́го. | |
| 145: | и доидо́ха до нѣ́кое мѣ́сто, | |
| 146: | и наиде нѣ́коего члка, | |
| 147: | и то́и прѣлъ́стень ѿ дїáвола. | |
| 148: | и тїà тогáзи познà че е̂ дїáволь, | |
| 149: | оти щѣ́ше то́ꙗ час да ю̀ ꙋморѝ. | |
| 150: | И тогáзи погле́да на нбо | |
| 151: | и заплáка | |
| 152: | и рче, | |
| 153: | бе помлꙋй ме. | |
| 154: | и ты̏ стыи козма и дамїáне помоѕѣ́те ми̂. | |
| 155: | о́ти го вѣровах, | |
| 156: | и слѣ́дь то́го поидох. | |
| 157: | àми се ско́ро подканѣ́те | |
| 158: | и доидѣ́те ми на по́мощь, да ме̂ избáвите ѿ того́зи крьвнѝка дїáвола. | |
| 159: | и послꙋ́шаха ю̀ то́ꙗ час слꙋгы́ те хвы ко́зма и дамїань. | |
| 160: | и ꙗ́ви́ше се ѥ́и Като̂ Єднà колесни́ца със͛ мнѡ̂го лю́дїе | |
| 161: | и ѡ́н͛зи дїáволь поте́че при оного́ва стáрыго прѣль́стника | |
| 162: | и исче́зна | |
| 163: | и поидѐ ꙋ áда не сы́того. | |
| 164: | И събы̂ се дꙋ́ма та двдꙋ прро́кꙋ что̂ рче. | |
| 165: | ро́вь ископà | Ps 7:16 |
| 166: | и паднъ̂ въ ꙗ́мꙋ дето ю̀ ископà. си̏рѣч. диáволь | |
| 167: | искà да ю̀ прѣ́льсти да ѝ пꙋ́сти дшъ та ꙋ áда не сы́того. | |
| 168: | à то́и се́бѣ си потопѝ ꙋ ада не сы́того, | |
| 169: | И ѡ́ниа слꙋ́гы хвы оузе́ха ю̀ за рꙋкꙋ, | |
| 170: | и заве́доха ю̀ ꙋ до́мь ѥ́е, | |
| 171: | и казáха ѥи́ | |
| 172: | Как͛ сме̂ ны́е ко́з͛ма и дамїáнь, дето се ты̏ нáмь помо́ли и доидо́х͛ме̂ | |
| 173: | та те̏ избáвих͛ме̂ ѿ крьвни́ка дїáвола. | |
| 174: | И товà ре́коха. | |
| 175: | и не видѣха се. | |
| 176: | и ѡнáзи женâ Като̂̏ разꙋмѣ̀ че ѐ бы́лы сты̀ ко́зма и дамїáнь. въздви́гна си̂ рꙋцѣ́ те нá нбо | |
| 177: | и рче. | |
| 178: | бе блгодарю те, | |
| 179: | че си̂ пꙋсти́ль ꙋго́дници те твоѝ Ко́зма и дамїáна. | |
| 180: | и избави ме ѿ кръвни́ка дїáвола: | |
| 181: | чюд ·г· | |
| 182: | Покáзаха нѣ́кои члци. кáкь Є было̂ вь грáдь кор͛сꙋ́нь слꙋж͛ба оу нѣкоего члка. | |
| 183: | и събрáль лю́дїе мнѡ̂го, | |
| 184: | и сториль трапе́за на пáметь сты́мь без͛сре́брьником коз͛мꙋ и дамїáнꙋ. | |
| 185: | и ꙗ́доше и пи́ше лю́дїе оꙋ́ оногози члка, ·г· дни | |
| 186: | и поидо́ха пáкь въ четврь́тыи днь да ꙗ́дꙋть и да пиють. | |
| 187: | и рче и́мь ѡ́н͛зи члкь что̂ чи́нѣше слꙋж͛ба та, | |
| 188: | добрѣ̀ дойдо́х͛те брáтїа, | |
| 189: | амѝ простѣ́те. | |
| 190: | защо̂ се съврь́ши ви́но то, | |
| 191: | и не и́маме что̂ да пїе́мь. | |
| 192: | И ѡнїа мꙋ лю́дїе ре́коха, и сще́нници что̂ бѣ́ха прїишлѐ. | |
| 193: | идѝ | |
| 194: | и донесѝ водâ мнѡ̂го | |
| 195: | и напльнѝ вели́ка бъ́ч͛ва със͛ водꙋ, | |
| 196: | и пи́ ще̂м мѣ́сто ви́но | |
| 197: | и напль́ни ѡ́н͛зи члкь бъч͛вꙋ със͛ во́дꙋ. | |
| 198: | и стáнъ̂ сщенникь | |
| 199: | и начрь́пе сть́клѣни́цꙋ во́дꙋ. | |
| 200: | и почѐ да поѐ тропáрь. сты̏ без͛сре́брьници, и чю́дотво́р͛ци коз͛ма и дамїáне, и дрꙋго то до краѝ. | |
| 201: | ѡ̀ чю́до. | |
| 202: | прѣтво́ри се онáзи водâ на ви́но като ме́дь слáд͛ко. | |
| 203: | и почю́ди се си́ч͛ка трапе́за | |
| 204: | и прослáвише ба, и стго ко́з͛ма и дамїáна. | |
| 205: | и пише и весели́ше се си́ч͛ки грáдь, за ·вı· днѝ. | |
| 206: | и догде̏ пиáхꙋ и ба блгодарѣ́хꙋ, и ѡнáзи бъ́ч͛ва не из͛прáзню́ваше ѿ ви́но. | |
| 207: | и по ·вı· ти днь. наче́ха да дꙋ́мать срáмны дꙋ́мы, и безако́нїи. | |
| 208: | и тогáзи се пáкь прѣтво́ри оновà слáд͛кое ви́но̂ нá водâ, | |
| 209: | и оскꙋдѣ̀ ймь добро̂ то: |