667 Veles edition - Alexander
source

1: [...] pače vsego světa
2: poneže esmъ takovoju videlъ vъ sně
3: da ašte gde znaeši pověždъ mnʺ da ašte 'so if' ? The "da" seems redundant. It could reflect a foreign (Greek) syntax, or the non-CS conjunction ta 'and, thus'.
4: togda i magdona izvědoše emu
5: i videvъ ju i poznavъ ju i rče
6: vъ istinu takovoju vъ sně videxъ
7: i peetъ ju
8: i otvde ju vъ veliku sarakineju
9: Aleѯandrъ raste vъ domu oca svoego
10: i bis
ratnikъ prěd vsemm eziki i crъ vsem Odessa: ratnikь krěp'kь
ezikom Odessa: elinomь 'of Greeks/pagans'
11: I beše krasota ego velia zělo Odessa: beše bo lěpota - Conjunctions i and bo seem to be interchangeable.
12: I rče vlъxvom svoim
13: ašte mi izъobrěštete ženu
lěpu i mudru pače vsěx veliko to azъ to vam Odessa: lěp'ša i mudreiša vъsego světa
dobro učinu Odessa: vělïka dobra sьtvoru
14: I vlъxvi že obidoše
vsu zemlu Odessa: vsju zemlu vlьšьstvom
15: i obrětoše ženu
Odessa: vъ mirei ou sïona cra
more Siona cra crcu imušti crca veliku krasotu zělo Possibly a jā-stem dat/loc.sg (Morea > *Moreě). Morea - Latin name of Peloponese.
16: ime ei běše Iuglida
17: I pridoše kъ Aleѯandru
18: i povědaše emu
19: Togda paki
rče vlъxvom svoim Odessa: rče vlьxvom svoim: sьberete me jako vъ sně sь neju da vimь drug druga. vlьxvi vlьxovьstvomь svoim sьbiraxu ix kata nošti
20: i ljubiše se za *v* lět Odessa: za *v* lět (Conev transcribes *k* '20')
toliko veliko kat nošti Odessa: i toliko ljublexu se eliko želěxu kь večeru byti
21: eliko vъ dni želaxu večerou biti
22: da jako vъ sně zgovoraxu se Aleѯandrъ sъtvori se jako ednъ ot kupecъ The meetings with Alexander in dreams prior to his coming to Paleopol were omitted in Veles ed., thus making this passage somewhat unclear in the narrative.
Odessa: jako vъ sne sgovarasta+ se tako vъ dny tvoraxu. aleѯan'drь sъtvori se jako edinь koup'cь (no da)
23: i pride sъ korabmi vъ Paleopol kъ Sionu cru
nosešte mngo imenia The n.sg form nosešte is also seen in Petersburg and Adžar, Odessa has f.sg noseštïi.
24: I darova Siona cra po običaju bivajušte
25: i Sionъ crъ tog darova Odessa: i sïon' crь togo daruva
26: I
sьtvorista se bratja CS pl.aor: 1. -xově, 2. -sta, 3. -ste (Lunt 2001:102). 3dl.aor -sta (also attested in Kiev d.) likely reflects an analogical levelling preceding the loss of distinctive dual.
27: gulida crca po običaju bivajušte s Aleѯandrom vъ sně Odessa: i giluda crca vъsegda sь aleѯan'dromь bešě vъ taine. egda xoteše aleѯan'drь sïwna cra gostity. wna tu sedeše sь aleѯan'dromъ
28: da egda gostesta se ona sěděše pri Alѯandrom
29: Sionu se mněše jako Aleѯandrova žena ees
30: da egda otxoždaše siъ vъ dom glaše kъ crci Odessa: i paky ona otxoždaše vъ dom svoi. glaše crь sïon giludje
31: o velie čjudo o sem Odessa: o vělïe čjud
32: Sia žena u sego kupca veliku prilikou imat kъ nemu Does not really make sense in the narrative. The original is likely better reflected in Odessa ed.: ou sego kup'ca žena jest velïku tvoju priliku nosïtь
33: Togda Igulida gněvaše se ia
34: i glaše
35: Počto men prilagaeši k tomu
36: da ašte takova esmъ
37: da i ti priličen esi kъ tomu kupcu
38: onъ paki zoveše Aleѯandra na gosti
39: i ona tu be
40: i tako tvoresta za *ź* mscъ Odessa: i tako tvoreše vъsegda za *ź* mscь
41: Kogda u tog i obrětaše se An unclear part, weirdly translated also in Odessa (i ou togo i ou togo wbretaše+ s(ę). i vъ ina ruxa prěměnjaše+ sę).
42: Aleѯandrъ vъ ina ruxa prěmenajušte se Possibly it goes back to a more complex sentence, as prěmenajušte is formally a participle (Odessa has prěměnjaše), but the previous sentence does not make sense much more.
43: Imeše bo aleѯandrъ vъ korabi mantiju sъ zlatom i bisrom i kameniem ukrašenuju The section is not attested in Odessa. Likely taken from the story of Solomon on Cyprus (cf. Mazon 1942:35).
44: čjuvše bo igulida jako prodavatъ Aleѯandrъ mantiju
45: Sion crъ izvъnъ grda izъšlъ beše
46: Igulida crca vъstavši sъ malo
rabmi i prišъd vъ korabъ i vide mentiju The pl.inst form differs in Veles and Odessa versions. Veles prefers -mi, which goes back to OCS u-stem ending -ъmi, while Odessa prefers -i (although it also has e.g. korabmi). This would be a regular reflex of OCS o/jo-stem ending -y, but it also may reflect a generalized pl.nom ending.
47: Aleѯandrъ povle
48: i vъzdigoše větrila korabou
49: i unese Igulidu crcu
50: i privde ju vъ velki gradъ Troanъ
51: Togda gradъ potresese se zělo
52: Amor crъ reče ocъ eg
53: Vъ istinu sъbisъ se snъ moi
iže videx glavnu ognu Maybe shortens ideže 'where'? Or vъ nemže could be expected. Possibly Odessa ed. is closer to the original: sьvrьši+ se sьnь moi eže videx prěžde
54: simwnъ crъ osta vъ pečali i vъ porugani velicěm Written симѡнь, the м seems to be struck.
55: I pusti kъ Jugu cru bratu svoemu vъ vsanъ gradъ
56: i
juga crъ posla kъ svoim šurevem vъ Xanonъ i vъ xalъdeju i vъ Mestopotameju i vъ Persisъ i vъ Tarsisъ The form resembles the use of short article in some modern dialects, e.g. diakona 'the Deacon'. It is possible that in the original Sion indeed sent his brother to Canaan to collect his brothers in law, but the following word is not congruent with it anyway. Also Odessa and other versions have a sg.nom (i.e. iogь posla) here.
57: mesopotamъsti že crie xaldeisci i tarsïdsti i xanaonsti i sъbraše se vsěx cri *dı*
58: i pridoše kъ Sionou crou
na velki gradъ Troanъ Odessa: na aleѯan'dra cra i na grad vělïky tradь
59: i obъsedoše ego
60: i
rъvaše za *zı* lět Odessa: ratovaše ego
61: ne iměxu čto sъtvorti emu sъ množъstvom polema
62: i bše vъ nix něki moužъ imenem Pamida pekrni Ijuga cra
63: i sъtvori
zarъ igrati Odessa: zatrïky
64: Da egda vsi voe nauči i zarъ grati toi že i tavliju sъtvori
jako da o sebe sut a ne o polme Odessa: jako da srьdce sę bolerě igrajušte
65: I paki Pamida
sъkova kona medna velika zělo Miklosich: sъkovati 'xalkeuein, cudere'
66: I vlěze vъ kona medngo Sionъ crъ i
ju nim *l* voe dobri i xrabri Written июним (Conev: s nim).
67: A medni konъ imatnski xoždaše
68: I paki Pamida podkova vse koni naopaku
peldami Gr. pelta ?
69: i naredi vse voiski
70: i sъtvori tri sta voevodi velikix Vatican: i izbra *t* vitezъ xrabryixъ
71: i vъ nošti otidoše
72: i sъkriše se za gradъ
73: Na utria padoše na dalče ot
grda Veles editor writes grad city usually shortened, i.e. as гра with a д above. The sg.nom is marked with an additional jer after the a, as here, while sg.gen/acc is actually unmarked. This curious orthographic distinction is not reflected in Adžar, which uses the unmarked form both on positions of an expected nom and gen (annotated as Nmsnn there).
74: A medni konъ osta na
okolъ Miklosich: okolъ 'kyklos, circulus'
75: I povle aleѯandrъ vъvesti medngo kona vъ gradъ
76: da egda približišiše se kъ vratom gradu togda izide
izъ kona medna Sion crъ i *l* voe xrabri Odessa: is konja i vьsi voi sь nimь
77: i uetъ grdou vrat dondeže i Pamida prišъd sъ mnogie voe i sъ velikoju voiskoju Not mentioned in Odessa ed.
78: i prěeše velik gradъ Trojanъ
79: i razvališe ego gloušte
81: Istъštaite do Not in Odessa edition. Miklosich: tъštati 'epeigein, urgere'
osnovanie zemli A sg.gen would be expected after a do. This is found also in Adžar, other versions have do konca 'until the end'.
82: Aleѯandrъ že
poe ženu svoju gulidu izъšъdъ noštiju izъ grda An innovation: CS 3sg.aor would end in a -tъ (as above ou-etь).
83: i beža kъ Sutanu crou
zetu svoemu vъ Both Veles and Odessa call Sultan a "son in law" of Alexander here, which is actually wrong - according to first part, he was his brother in law.
sarakïneju The -ara- is struck and overwritten by the page number.
84: da
jako beše gněvъ bži na Siona cra Struck, reconstructed by Conev.
85: da Egda vъzvratiše se vъ dom svoi ni ednъ ot nix ne obrětaše ženi svoe
86: nъ tъkmo pusti dmovi obrětaxu
87: Poneže bexu bežale sъ rabmi svoimi
88: Aleѯandrъ že vъzdiže Sutana cra
89: i pride
90: porazi ego
91: i razori velik gradъ Vasanъ Odessa: i razory grad' velikь vь Vьsanь
92: i tex zemu vъzet sarakininъ vъ dosanie sěbe Odessa: i tex vъzexu zemli sьrakinïi vь dostojanïe
93: takožde i na Siona cra prde vъ Moreju
94: i porazi ego Aleѯandrъ Not in Odessa ed.
95: Sъmiri se sъ rabmi sionskmi Odessa: i smïri se aleѯan'drь sь rabi sïon'skimi. eže bexu bežali sь ženami detemi.
96: i bijaxu se rabi sъ gspodmi svomi Not in Odessa ed.
97: Aleѯandrъ stoaše vъ
eleosě Likely the Oil Mountain in Jerusalem (Mt 26:30)?
98: a Sutan vъ Paleopoli
99: I toliko bexu teškie rati vъ tie dni e Odessa: i tako ratovaše se za *v* msca
100: edinъ dnъ po tisušta mrъtvecъ budeše za
*v* msca na dnъ po tisušta Conev: *k*
101: A ubiše *di* crie i voe ix Odessa: i oubiše sıona cra i vъse voi ego
102: I osta Sutan crъ i Aleѯandrъ sъ nim lixo po *r* junka
103: A to vsi izbieni biše
104: Togda bo i Erouslimъ razoriše i gradvь inex *s*
105: *l* voe ix izъbiše
106: a
xoru ix opustiše In Odessa ed., the Persian king somehow survives: i gori opustyše. i vъse xori. i *gı* cari svenь pěr'skago cra
107: I vide Aleѯandrъ crъ čto se sъtvori zla za ednu ženu Not in Odessa ed.
108: izъ mčъ svoi otsě glavu Igulidě crci
109: a sam skoči vъ more
110: i udavi se tou
111: našemu slva vъ věki